\n
![](\"https:\/\/i.ekonomim.com\/storage\/files\/images\/2023\/08\/02\/bono3-r22n_cover.jpg\")
<\/p>\n [ad_1]
\n<\/p>\n
BURCU G\u00d6KS\u00dcZO\u011eLU – <\/strong>Finans<\/a> Sohbetleri<\/p>\n \u2022Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n enflasyon tahminleri ger\u00e7ek\u00e7i bulundu ancak rasyonele d\u00f6n\u00fc\u015f i\u00e7in faizde k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izginin kalkmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnenler var, siz ne dersiniz?\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n Kat\u0131l\u0131yorum. Para politikas\u0131n\u0131n ana arac\u0131 politika faizidir. Di\u011fer unsurlar tamamlay\u0131c\u0131d\u0131r, ikame de\u011fildir. Faizin yerine ba\u015fka ara\u00e7lar\u0131 koymaya kalkt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ayn\u0131 sonucu alamay\u0131z. Ge\u00e7mi\u015fte de bunu g\u00f6rd\u00fck. D\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn merkez bankalar\u0131 da makroihtiyati ad\u0131mlar at\u0131yor. Kar\u015f\u0131l\u0131k oranlar\u0131n\u0131 kullan\u0131yor, miktarsal para arz\u0131n\u0131, para taban\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131p azaltarak da bunu yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ama herkes man\u015fetlerde faizi ar\u0131yor. Bizde de bu durum de\u011fi\u015fmeyecektir. Politika faizinin yeri, y\u00f6n\u00fc ve burada olu\u015facak beklenti enflasyonla m\u00fccadelenin g\u00fcc\u00fcn\u00fc belirleyen ana unsur olmaya devam edecek. Ama T\u00fcrkiye’de ya\u015fanan k\u0131s\u0131tlar nedeniyle faizde \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc ad\u0131m atman\u0131n riskleri de var. O \u00e7er\u00e7evede ben Merkez Bankas\u0131’n\u0131n tahminlerinin olabildi\u011fince ger\u00e7ek\u00e7i olmas\u0131n\u0131, enflasyonla m\u00fccadeleyi \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131p elindeki t\u00fcm ara\u00e7lar\u0131, faizi istedi\u011fi kadar kullanamasa da \u00f6ne almas\u0131n\u0131 de\u011ferli ve \u00f6nemli buluyorum ama bu yolda ba\u015far\u0131l\u0131 olabilmek i\u00e7in politika faizini mutlaka g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde kullanmak gerekiyor. Umar\u0131m o kanal da kapanmaz ve gerekti\u011fi noktaya kadar da gider.<\/p>\n \u2022Ba\u015fkan Gaye Erkan\u2019\u0131n sunumunun ard\u0131ndan faiz art\u0131r\u0131m\u0131 a\u011fustosta h\u0131z keser mi sorusu belirdi. Yeni atamalar sonras\u0131 da h\u0131z kazanabilece\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015fleri olu\u015ftu. Hangisi olur?<\/strong><\/p>\n Say\u0131n Ba\u015fkan’\u0131n sunumunu ve s\u00f6ylemlerini biraz daha esas almam\u0131z gerekiyor. G\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde enflasyonla m\u00fccadele iste\u011fi var. Eldeki t\u00fcm ara\u00e7lar\u0131, yarat\u0131c\u0131 ara\u00e7larla da kullanma isteklili\u011fi var. Merkez Bankas\u0131 kredibilitesini artt\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ger\u00e7ek\u00e7i enflasyon raporu, kurulda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler, daha \u015feffaf olmak bunun bir par\u00e7as\u0131. Faiz<\/a> art\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n devam edece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde bir vurgu da var. Verilen sinyalleri bir araya getirdi\u011fimizde, faiz art\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n daha k\u00fc\u00e7\u00fck ad\u0131mlarla ve daha s\u0131n\u0131rl\u0131 bir noktaya kadar devam edece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde bir alg\u0131 olu\u015ftu. Ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 veya kurul \u00fcyeleri de\u011fi\u015fikli\u011fi hen\u00fcz daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir faiz art\u0131r\u0131m sinyali vermiyor. Ama ba\u015fkan ya da ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131lardan \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde farkl\u0131 a\u00e7\u0131klamalar gelirse bunu da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcz.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n YUKARIDA DENGELENME DAHA DO\u011eRUYDU<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n \u2022Politika faizi art\u0131\u015f\u0131 sonras\u0131 mevduat faizleri h\u0131zla geriledi, ticari kredi faizleri de artt\u0131. Bu durum kafalarda iki ayr\u0131 soru yaratt\u0131. TL enstr\u00fcmanlar\u0131 nas\u0131l cazip olacak?\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n Ekonomide bir s\u00fcr\u00fc faiz var. Hi\u00e7biri hi\u00e7bir zaman ayn\u0131 de\u011fildir, fark vard\u0131r ama yak\u0131nsar. O yak\u0131nsaman\u0131n ana enstr\u00fcman\u0131 da politikas\u0131 faizdir. Merkez Bankas\u0131 faizi artt\u0131r\u0131yorsa bono, kredi, mevduat faizleri artar. D\u00fc\u015f\u00fcrmesi bekleniyorsa hepsi d\u00fc\u015fer. Faizlerden biri yukar\u0131ya, biri a\u015fa\u011f\u0131 gidiyor, biri yatay kal\u0131yorsa, orada sorun var demektir. \u0130kincisi Merkez Bankas\u0131 faiz y\u00fckseltiyorsa, o y\u00fckselmeyle uyumlu bir yak\u0131nsama olmal\u0131d\u0131r. Mevduat ve kredi faizlerinin bir k\u0131sm\u0131 \u00e7oktan y\u00fckseldi\u011fi i\u00e7in bu ba\u011f kopmu\u015ftu. Ama \u015fu anda ticari kredi faizlerinin y\u00fckselmesi ekonomiyi so\u011futmak i\u00e7in \u00f6nemli. Ama Merkez Bankas\u0131 faizi 17 iken, kredi faizi 35,40 oluyorsa burada da sorun var demektir. Mevduat faizinin enflasyon 58 beklenirken 25-30 band\u0131nda olmas\u0131 risk. Hem talebi yeterince k\u0131samamak hem de d\u00f6viz<\/a> ve enflasyon taraf\u0131nda riskler bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. O a\u00e7\u0131dan mevduat faizinin politika faizine yak\u0131nsama de\u011fil de kredi faizine hatta daha yukar\u0131larda dengelenmeye do\u011fru gitmesi T\u00fcrkiye’nin makro dengeleri sa\u011flamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha \u00f6nemli.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n \u2022Yeni TL enstr\u00fcman\u0131 ne olabilir? S\u00fcper bono mu?<\/strong><\/p>\n Mevduat faizlerine ikame edecek T\u00fcrk Liras\u0131 tasarruflar\u0131 cazip k\u0131lacak bir enstr\u00fcmana ihtiya\u00e7 var. Tasarruf sahibine beklenen enflasyon \u00fczerinde ya da en az o kadar getiri sa\u011flayacak bir enstr\u00fcman muhtemelen gelecek diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Dolay\u0131s\u0131yla enflasyona endeksli bir tak\u0131m mevduatlar olabilir. Bunun y\u00fck\u00fcn\u00fcn kime kalaca\u011f\u0131 \u00f6nemli. KKM\u2019de oldu\u011fu gibi bankalar bunu kar\u015f\u0131layacaksa o zaman kredi faizlerini de \u00e7ok \u00e7ok daha y\u00fckseltmeleri gerekir. Bu y\u00fck Hazine\u2019ye kalacaksa o da bir ba\u015fka sorun anlam\u0131na gelir. S\u00fcper bono taraf\u0131 daha ger\u00e7ek\u00e7i geliyor. Enflasyon a\u015fa\u011f\u0131 d\u00f6nene kadar d\u00f6vize y\u00f6nelimi engellemeye y\u00f6nelik 3-6 ayl\u0131k bir s\u00fcper bono ad\u0131m\u0131 biraz daha ger\u00e7ek\u00e7i olabilir.<\/p>\n \u25a0 Y\u00dcZDE 60’I TAKS\u0130TL\u0130 YAPILIYORDU<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n \u2022 BDDK\u2019n\u0131n son karar\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/strong><\/p>\n Al\u0131nan kararlar s\u00fcrpriz de\u011fil. Merkez Bankas\u0131 ba\u015fkan\u0131n\u0131n ge\u00e7en haftaki enflasyon raporu sunumunda bu t\u00fcr yeni kararlar\u0131n gelebilece\u011fi sinyalini alm\u0131\u015ft\u0131k. Ekonomide i\u00e7 talepte bir yava\u015flama olsa bile hala \u00f6nemli oranda bir canl\u0131l\u0131k var. Bu da hem enflasyonun hem de d\u0131\u015f a\u00e7\u0131\u011f\u0131n daha kapsaml\u0131s\u0131 cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n nedenlerinden birisi. Bu anlamda makroihtiyati politikalar dedi\u011fimiz \u00f6zellikle kredi talebini y\u00f6netmeye \u00e7al\u0131\u015fan politikalar\u0131n tekrar a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak devreye girdi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. At\u0131lan ad\u0131mlarla bir yandan kredilerin riskteki pay\u0131n\u0131 y\u00fckselterek bankalar\u0131n kredi verme isteklili\u011fi azalt\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Di\u011fer yandan da taksitleri azaltarak t\u00fcketicinin kredi talebi k\u0131s\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Yani hem kredide arz\u0131 k\u0131smak hem de talebi k\u0131smaya y\u00f6nelik ad\u0131mlar olarak de\u011ferlendirebiliriz. Cari i\u015flemler dengesinde turizm<\/a> gelir ve gideri de \u00f6nemli. Turizm giderlerindeki art\u0131\u015f cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n nedenlerinden biri g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. \u0130\u00e7erinin pahal\u0131 olmas\u0131, yerle\u015fiklerin ucuza geldi\u011fi i\u00e7in yurt d\u0131\u015f\u0131na gitme talebini artt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Yurt d\u0131\u015f\u0131 turist harcamalar\u0131n\u0131n y\u00fczde 60\u2019a yak\u0131n\u0131 kredi kart\u0131yla taksitlendirilerek yap\u0131l\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla bu ad\u0131m, yurt d\u0131\u015f\u0131na gitmek isteyenlerin talebini k\u0131smen azaltacakt\u0131r. K\u0131\u015f sezonunda da etkisinin s\u0131n\u0131rl\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Talebi k\u0131smaya y\u00f6nelik bir ihtiya\u00e7 olabilir ama bu talebin ard\u0131ndaki as\u0131l neden T\u00fcrkiye’de fiyatlar\u0131n ve enflasyon beklentilerinin y\u00fcksek olmas\u0131.<\/p>\n \u25a0 AYLIK ENFLASYON \u00c7\u0130FT HANE GELEB\u0130L\u0130R<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n \u2022 Temmuz ay\u0131 enflasyon beklentiniz nedir? Enflasyonda gidi\u015fat TCMB \u00f6ng\u00f6r\u00fcleri do\u011frultusunda m\u0131 olacak? S\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rma yerel se\u00e7imler yakla\u015f\u0131rken gev\u015fetilir mi?\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n Temmuz ay\u0131 enflasyonu tarihi y\u00fcksek seviyede gelecek. \u00c7ift taneli olabilir. Y\u00fczde 10-11 gibi bir rakam gelebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Y\u0131ll\u0131k enflasyon ise y\u00fczde 50\u2019lere yakla\u015fabilir. Merkez Bankas\u0131’n\u0131n enflasyon tahmini ger\u00e7ek\u00e7i ama ben biraz y\u0131lsonu i\u00e7in daha yukar\u0131larda y\u00fczde 60\u2019larda dengelenece\u011fini zannediyorum. Merkez Bankas\u0131 asl\u0131nda y\u00fczde 58’i biraz orta noktas\u0131 olarak da al\u0131yor. O patikaya bakarsak Merkez Bankas\u0131 da bunun \u00fczerinde olabilece\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor. Ben o \u00f6ng\u00f6r\u00fcn\u00fcn de \u00fczerinde olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Enflasyonist dinamikleri g\u00fc\u00e7lendiren fakt\u00f6rlerle beraber gelecek y\u0131l temmuza kadar baz etkisi terse \u00e7al\u0131\u015facak. E\u011fer her \u015fey yolunda giderse 2024 Temmuz’da tekrar d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki 9-10 ay enflasyon \u00f6nce y\u00fckselip sonra o y\u00fcksek patikada sal\u0131nd\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde gidecek. Arkas\u0131ndan ise baz etkisiyle ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir politika \u00e7er\u00e7evesi olu\u015fursa d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6rece\u011fiz. Politika faizinin mutlaka devreye girmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum ama bug\u00fcnk\u00fc politika da yeni gelecek enstr\u00fcmanlarla enflasyonun \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 y\u00fczde 60\u2019lar seviyesinde kalmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. Enflasyonda g\u00f6r\u00fclen y\u00fczde 60 seviyesinin tekrar y\u00fczde 30\u2019lara d\u00f6nmesi i\u00e7in ise daha s\u0131k\u0131 ad\u0131mlara ihtiya\u00e7 olacakt\u0131r.<\/p>\n<\/p><\/div>\n