{"id":7793,"date":"2023-11-06T14:12:00","date_gmt":"2023-11-06T11:12:00","guid":{"rendered":"https:\/\/egemhabertv.com\/?p=7793"},"modified":"2023-11-06T14:12:00","modified_gmt":"2023-11-06T11:12:00","slug":"merkez-bankasi-enflasyonun-sebeplerini-acikladi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/egemhabertv.com\/?p=7793","title":{"rendered":"Merkez Bankas\u0131, Enflasyonun Sebeplerini A\u00e7\u0131klad\u0131!"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/saglikpersonelihabernet.teimg.com\/crop\/1280x720\/saglikpersonelihaber-net\/uploads\/2023\/11\/enflansyon-sebep.jpg\" \/><br \/>T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu (T\u00dc\u0130K) taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131klanan verilere g\u00f6re, ekim ay\u0131nda T\u00dcFE y\u00fczde 3,43 artarken, y\u0131ll\u0131k bazda y\u00fczde 61,36 seviyesine \u00e7\u0131kt\u0131. TCMB&#8217;nin raporunda, taze meyve ve sebzeler haricinde g\u0131da fiyatlar\u0131n\u0131n hala art\u0131\u015f g\u00f6sterdi\u011fi vurguland\u0131.<\/p>\n<p>Raporda ayr\u0131ca enerji grubunda, akaryak\u0131t fiyatlar\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe kar\u015f\u0131n, di\u011fer enerji emtia fiyatlar\u0131n\u0131n gecikmeli etkileriyle art\u0131\u015f g\u00f6zlemlendi\u011fi belirtildi. Ayr\u0131ca, do\u011falgaz t\u00fcketiminin bedelsiz kullan\u0131m s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131 nedeniyle, do\u011falgaz\u0131n ayl\u0131k t\u00fcketici enflasyonuna 0,22 puanl\u0131k bir etki yaratt\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekildi. Kas\u0131m ve aral\u0131k aylar\u0131nda do\u011falgaz t\u00fcketimindeki art\u0131\u015fla birlikte bu etkinin artmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n<p>Temel mal grubunda otomobil fiyatlar\u0131n\u0131n cari y\u0131lda ayl\u0131k bazda ilk kez geriledi\u011fi ve dayan\u0131kl\u0131 mal ayl\u0131k enflasyonunun son iki y\u0131l\u0131n en d\u00fc\u015f\u00fck seviyesine indi\u011fi de raporda yer ald\u0131. \u00d6te yandan, yeni sezon ge\u00e7i\u015fiyle birlikte giyim ve ayakkab\u0131 alt grubunda d\u00f6nemsel fiyat art\u0131\u015f\u0131n\u0131n, temel mal grubu ayl\u0131k enflasyonunu art\u0131r\u0131c\u0131 etki yapt\u0131\u011f\u0131 belirtildi.<\/p>\n<p>Hizmet grubunda ayl\u0131k fiyat art\u0131\u015flar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde devam etti\u011fi ve y\u00fcksek atalet sergileyen kira alt grubunun hizmet fiyatlar\u0131n\u0131 olumsuz etkilemeye devam etti\u011fi de raporda yer ald\u0131. Ekim ay\u0131nda \u00fcretici fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde yava\u015flad\u0131\u011f\u0131 ve y\u0131ll\u0131k \u00fcretici enflasyonunun \u00f6nemli oranda geriledi\u011fi vurguland\u0131. Bu ba\u011flamda, mevsimsellikten ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f verilere g\u00f6re B ve C g\u00f6stergelerinde ayl\u0131k art\u0131\u015f oranlar\u0131n\u0131n yava\u015flamaya devam etti\u011fi, ancak y\u0131ll\u0131k enflasyon oranlar\u0131n\u0131n bir miktar y\u00fckseldi\u011fi belirtildi.<\/p>\n<p>Raporda \u015f\u00f6yle devam edildi:<\/p>\n<p>&#8220;Ekim ay\u0131nda t\u00fcketici fiyatlar\u0131 y\u00fczde 3,43 oran\u0131nda y\u00fckselmi\u015f ve y\u0131ll\u0131k enflasyon 0,17 puan azalarak y\u00fczde 61,36 olmu\u015ftur. Bu d\u00f6nemde B ve C endekslerinin y\u0131ll\u0131k de\u011fi\u015fim oranlar\u0131 s\u0131ras\u0131yla 0,39 ve 0,83 puan artarak y\u00fczde 67,61 ve 69,76 olarak ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Y\u0131ll\u0131k t\u00fcketici enflasyonuna katk\u0131lar incelendi\u011finde, bu d\u00f6nemde hizmet, enerji ve temel mal gruplar\u0131n\u0131n katk\u0131lar\u0131 s\u0131ras\u0131yla 0,43, 0,17 ve 0,04 puan artarken, g\u0131da ve alkol-t\u00fct\u00fcn-alt\u0131n gruplar\u0131n\u0131n katk\u0131lar\u0131 s\u0131ras\u0131yla 0,60 ve 0,21 puan d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>Mevsimsellikten ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f verilerle incelendi\u011finde, B ve C endekslerinde ayl\u0131k art\u0131\u015flar \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde zay\u0131flam\u0131\u015ft\u0131r. Fiyat art\u0131\u015flar\u0131, B endeksini olu\u015fturan gruplardan i\u015flenmi\u015f g\u0131dada bir \u00f6nceki aya k\u0131yasla gerilemi\u015f, hizmet ve temel mallarda ise daha s\u0131n\u0131rl\u0131 bir yava\u015flama kaydetmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Hizmet fiyatlar\u0131 ekim ay\u0131nda y\u00fczde 3,83 oran\u0131ndaki y\u00fckseli\u015f ile \u00f6nceki aylara k\u0131yasla yava\u015flamakla birlikte g\u00fc\u00e7l\u00fc seyretmi\u015f, grup y\u0131ll\u0131k enflasyonu 2,19 puan art\u0131\u015fla y\u00fczde 88,65 seviyesine ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nemde en belirgin ayl\u0131k art\u0131\u015f y\u00fczde 7,91 ile kira grubunda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f, alt grup y\u0131ll\u0131k enflasyonu y\u00fczde 100,67 seviyesine ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Akaryak\u0131t fiyatlar\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn yans\u0131malar\u0131 ula\u015ft\u0131rma hizmetlerinde hissedilmi\u015f, havayolu ile yolcu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 (y\u00fczde -12,97) ve karayolu ile \u015fehirleraras\u0131 yolcu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 fiyatlar\u0131nda (y\u00fczde -4,57) d\u00fc\u015f\u00fc\u015fler izlenmi\u015ftir. Haberle\u015fme alt grubunda y\u00fczde 4,08 oran\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen ayl\u0131k fiyat art\u0131\u015f\u0131nda cep telefonuyla yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fme ile internet \u00fccretlerindeki y\u00fckseli\u015fler belirleyici olmu\u015ftur. Yemek hizmetlerinin s\u00fcr\u00fckledi\u011fi lokanta-otel grubunda ayl\u0131k fiyat art\u0131\u015f\u0131 (y\u00fczde 3,51) otel fiyatlar\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn etkisiyle \u00f6nceki aya k\u0131yasla bir miktar yava\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ekim ay\u0131nda, di\u011fer hizmetler alt grubundaki ayl\u0131k art\u0131\u015f (y\u00fczde 2,90), e\u011fitim hizmetleri kaynakl\u0131 etkilerin de tamamlanmas\u0131yla, \u00f6nceki aylara k\u0131yasla belirgin \u015fekilde g\u00fc\u00e7 kaybetmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Temel mal grubu y\u0131ll\u0131k enflasyonu 0,18 puan d\u00fc\u015f\u00fc\u015fle y\u00fczde 53,05 olarak ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Y\u0131ll\u0131k enflasyon, giyim ve ayakkab\u0131 alt grubunda y\u00fckselirken, dayan\u0131kl\u0131 mallarda daha belirgin olmak \u00fczere, di\u011fer alt gruplarda gerilemi\u015ftir. Dayan\u0131kl\u0131 mal ayl\u0131k fiyat art\u0131\u015f\u0131ndaki yava\u015flama e\u011filimi ekim ay\u0131nda korunmu\u015f, ayl\u0131k enflasyon y\u00fczde 0,43 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nemde otomobil fiyatlar\u0131 (y\u00fczde -0,44) gerilemi\u015f, beyaz e\u015fya (y\u00fczde 1,19) ve mobilyada (y\u00fczde 0,57) fiyat art\u0131\u015flar\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde zay\u0131flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu geli\u015fmelerle alt grup y\u0131ll\u0131k enflasyonu 3,46 puan d\u00fc\u015ferek y\u00fczde 62,15 seviyesine gerilemi\u015ftir. Di\u011fer temel mallar alt grubunda fiyatlar y\u00fczde 2,50 oran\u0131nda y\u00fckselmi\u015f, y\u0131ll\u0131k enflasyon 0,68 puan d\u00fc\u015f\u00fc\u015fle y\u00fczde 49,42 olmu\u015ftur. Bu gruptaki ayl\u0131k art\u0131\u015fta, ev ile ilgili temizlik malzemeleri, ki\u015fisel bak\u0131m \u00fcr\u00fcnleri ile konutun bak\u0131m ve onar\u0131m\u0131 i\u00e7in malzemeler kalemlerinin etkisi hissedilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Yeni sezona ge\u00e7i\u015fle birlikte giyim ve ayakkab\u0131 fiyatlar\u0131 y\u00fczde 13,98 oran\u0131nda y\u00fckselmi\u015f, alt grup y\u0131ll\u0131k enflasyonu 6,74 puan art\u0131\u015fla y\u00fczde 38,10 olarak ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Enerji fiyatlar\u0131 ekim ay\u0131nda y\u00fczde 3,62 oran\u0131nda artm\u0131\u015f, grup y\u0131ll\u0131k enflasyonu 1,35 puan artarak y\u00fczde 11,60 olmu\u015ftur. Grup ayl\u0131k fiyat art\u0131\u015f\u0131nda, 25 metre k\u00fcp\u00fc bedelsiz olarak kulland\u0131r\u0131lan do\u011falgaz kaleminde t\u00fcketim art\u0131\u015f\u0131na paralel olarak sepete yans\u0131yan fiyatlar\u0131n y\u00fckselmesi etkili olmu\u015ftur. Bu geli\u015fme, ayl\u0131k t\u00fcketici enflasyonunu 0,22 puan yukar\u0131 \u00e7ekmi\u015ftir. \u00d6te yandan, uluslararas\u0131 petrol fiyatlar\u0131ndaki geli\u015fmeleri takiben akaryak\u0131t fiyatlar\u0131 y\u00fczde 2,15 oran\u0131nda gerileyerek enerji grubunda daha olumsuz bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u015eebeke suyu fiyatlar\u0131 ekim ay\u0131nda y\u00fcksek oranda (y\u00fczde 7,92) artm\u0131\u015ft\u0131r. Ek olarak, kat\u0131 yak\u0131tlar ve t\u00fcp gaz kalemleri s\u0131ras\u0131yla ayl\u0131k bazda y\u00fczde 6,91 ve 4,67 oranlar\u0131nda art\u0131\u015f kaydetmi\u015ftir.<\/p>\n<p>G\u0131da ve alkols\u00fcz i\u00e7ecekler grubu fiyatlar\u0131 ekim ay\u0131nda y\u00fczde 3,20 oran\u0131nda artm\u0131\u015f, y\u0131ll\u0131k enflasyon 3,15 puan azalarak y\u00fczde 71,99 olmu\u015ftur. Y\u0131ll\u0131k enflasyon i\u015flenmemi\u015f g\u0131dada 5,77 puan azal\u0131\u015fla y\u00fczde 90,40\u2019a, i\u015flenmi\u015f g\u0131dada ise 1,34 puan d\u00fc\u015f\u00fc\u015fle y\u00fczde 58,61\u2019e gerilemi\u015ftir. Mevsimsellikten ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f veriler taze meyve sebze fiyatlar\u0131n\u0131n sebze fiyatlar\u0131 \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde yava\u015flayarak \u0131l\u0131ml\u0131 bir \u015fekilde artt\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etmi\u015ftir. Taze meyve sebze d\u0131\u015f\u0131 i\u015flenmemi\u015f g\u0131dada genele yay\u0131lan fiyat art\u0131\u015flar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken, ba\u015fta k\u0131rm\u0131z\u0131 et olmak \u00fczere, beyaz et, yumurta, kuruyemi\u015f ve bakliyat gibi kalemler \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015flenmi\u015f g\u0131da grubunda ayl\u0131k art\u0131\u015f (y\u00fczde 2,46) ge\u00e7en aya k\u0131yasla yava\u015flam\u0131\u015f, bu geli\u015fmede s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri ile ekmek tah\u0131llar kalemindeki fiyat art\u0131\u015flar\u0131n\u0131n yava\u015flamas\u0131 etkili olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Yurt i\u00e7i \u00fcretici fiyatlar\u0131 ekim ay\u0131nda y\u00fczde 1,94 oran\u0131nda artm\u0131\u015f, y\u0131ll\u0131k enflasyon 8,05 puan azal\u0131\u015fla y\u00fczde 39,39 olmu\u015ftur. Bu gerilemenin temel belirleyicisi enerji grubu olmu\u015ftur. Yurt i\u00e7i enerji imalat\u0131 fiyatlar\u0131 ayl\u0131k y\u00fczde 2,86 d\u00fc\u015f\u00fc\u015f kaydetmi\u015f, grup y\u0131ll\u0131k enflasyonu ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l ayn\u0131 d\u00f6nemdeki y\u00fcksek baz\u0131n da etkisiyle 26,32 puan gerileyerek y\u00fczde -12,91 seviyesinde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Di\u011fer ana sanayi gruplar\u0131 incelendi\u011finde, y\u0131ll\u0131k fiyat art\u0131\u015flar\u0131n\u0131n t\u00fcm gruplarda geriledi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Ayl\u0131k fiyat geli\u015fmeleri sekt\u00f6rler baz\u0131nda incelendi\u011finde ise ham petrol ve do\u011falgaz, bas\u0131m ve kay\u0131t hizmetleri, suyun ar\u0131t\u0131lmas\u0131 ve da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131, giyim e\u015fyalar\u0131, di\u011fer madencilik-ta\u015f ocak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve g\u0131da \u00fcr\u00fcnleri fiyat art\u0131\u015flar\u0131yla \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.&#8221;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu (T\u00dc\u0130K) taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131klanan verilere g\u00f6re, ekim ay\u0131nda T\u00dcFE y\u00fczde 3,43 artarken, y\u0131ll\u0131k<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7794,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-7793","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7793","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7793"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7793\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7794"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7793"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7793"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7793"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}