[ad_1]
\n<\/p>\n
Serap S\u00dcRMEL\u0130<\/strong><\/p>\n Do\u011fru bildi\u011fimiz yanl\u0131\u015flar\u0131 g\u00f6rme zaman\u0131 geldi. Aral\u0131k 2023\u2019e ertelenen enflasyon muhasebesiyle birlikte ortaya \u00e7\u0131kacak adil g\u00f6stergeler, yaln\u0131zca sonuca bakma e\u011filimindeki bir\u00e7ok hisse senedi yat\u0131r\u0131mc\u0131s\u0131nda hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yaratabilir. Uygulama, k\u00e2rl\u0131l\u0131kta y\u0131ld\u0131z\u0131 parlayan bir\u00e7ok \u015firkette dramatik sonu\u00e7lar ortaya \u00e7\u0131karabilir. \u0130skontolu g\u00f6r\u00fcnen pek \u00e7ok \u015firketin asl\u0131nda \u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131 ya da tam tersi g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kacak.<\/p>\n Enflasyon y\u00fckseldi\u011finde i\u015fin her y\u00f6n\u00fc daha pahal\u0131 hale gelir. \u00c7o\u011fu \u015firket maliyeti m\u00fc\u015fterilere yans\u0131t\u0131r. Ancak bazen y\u00fcksek fiyatlar, \u015firketlerin maruz kald\u0131\u011f\u0131 ekstra masraflar\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7er. Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar i\u00e7in i\u015flerin ger\u00e7ekten tuhafla\u015ft\u0131\u011f\u0131 nokta, y\u00fcksek fiyatlar\u0131n giderek \u00e7\u0131lg\u0131nla\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemdir. Uzun s\u00fcren y\u00fcksek enflasyon d\u00f6nemlerinde yat\u0131r\u0131mc\u0131lar hangi \u015firketlerin k\u00e2rlar\u0131n\u0131 biriktirdi\u011fini ve daha da \u00f6nemlisi bunu nas\u0131l yapt\u0131klar\u0131n\u0131 takip edebilmek i\u00e7in adil bir g\u00f6sterge arar. Artan k\u00e2rlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 \u015f\u00fcpheli g\u00f6r\u00fcnebilir, ancak bu, \u015firketlerin kasalar\u0131n\u0131 \u015fi\u015firmek i\u00e7in y\u00fcksek fiyatlardan yararland\u0131klar\u0131n\u0131n kan\u0131t\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n ENFLASYONDAN ARINDIRILMI\u015e B\u0130LAN\u00c7O VER\u0130LER\u0130NE SAH\u0130P OLMALISINIZ<\/strong><\/p>\n \u015eirketlerin performans\u0131na dair daha b\u00fcy\u00fck bir resme bakabilmek i\u00e7in ger\u00e7ekte \u00fcr\u00fcnlerini satarak ne kadar para kazand\u0131klar\u0131n\u0131 dar bir \u015fekilde \u00f6l\u00e7en, enflasyondan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bilan\u00e7o verilerine sahip olmal\u0131s\u0131n\u0131z. \u0130\u015fte bu durum, BIST- 100\u2019\u00fcn \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n beklentileri a\u015fan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrek kazan\u00e7lar\u0131n\u0131 bildirdi\u011fi \u015fu anki haliyle yat\u0131r\u0131mc\u0131 i\u00e7in bir \u2018k\u00f6rebe\u2019 oyununa d\u00f6n\u00fc\u015febiliyor. Tuttu\u011funuzun elinizde kalmas\u0131 muhtemel senaryolardan sadece biri\u2026 Vergi Usul Kanunu, \u00dcFE\u2019nin son 3 y\u0131lda y\u00fczde 100 artt\u0131\u011f\u0131 ve i\u00e7inde bulunulan y\u0131lda y\u00fczde 10 \u00fczeri art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc durumlarda enflasyon muhasebesini zorunlu k\u0131l\u0131yor. Asl\u0131na bakarsan\u0131z enflasyon muhasebesi \u015fartlar\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de 2021\u2019de sa\u011fland\u0131 ancak bir sebepten uygulanmas\u0131 Aral\u0131k 2023 y\u0131l\u0131na ertelendi. \u015eayet kanunun s\u00f6yledi\u011fi gibi zaman\u0131nda yani ge\u00e7en y\u0131l uygulansayd\u0131 bak\u0131n ne olacakt\u0131: B\u00fcy\u00fck miktarda operasyonel k\u00e2rl\u0131l\u0131\u011fa imza atarak FAV\u00d6K yani faiz, amortisman ve vergi \u00f6ncesi k\u00e2rlarda adeta parlayan bankalar\u0131n bir \u00e7o\u011funun k\u00e2rlar\u0131 aniden yar\u0131ya inecekti. Hatta Akbank ve Garanti Bankas\u0131’nda 2022 y\u0131l\u0131na ait net k\u00e2r rakamlar\u0131 neredeyse \u00fc\u00e7te birine d\u00fc\u015fecekti.<\/p>\n YATIRIMCI \u0130\u00c7\u0130N OLDUK\u00c7A FARKLI B\u0130R DENEY\u0130M OLACAK<\/strong><\/p>\n Hazine ve Maliye Bakan\u0131 Mehmet \u015eim\u015fek\u2019in a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda banka ve finans kurulu\u015flar\u0131n\u0131n enflasyon muhasebesinden muaf tutulaca\u011f\u0131na dair birtak\u0131m ipu\u00e7lar\u0131 var. Ancak \u015firketlerin geri kalan\u0131 i\u00e7in kanun halen ge\u00e7erli ve yat\u0131r\u0131mc\u0131 i\u00e7in olduk\u00e7a farkl\u0131 bir deneyim olacak. \u0130skontolu sand\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir\u00e7ok hisse senedinin \u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131 veya tam tersi de ortaya \u00e7\u0131kabilir. Bu yeni d\u00f6nem i\u00e7in bir grup uzmandan enflasyon muhasebesinin hangi \u015firketleri ve de hangi sekt\u00f6rleri nas\u0131l etkileyece\u011fine dair tahminlerini ald\u0131k. Bir \u015fey daha: \u00d6zsermayesi y\u00fcksek \u015firketler enflasyon d\u00fczeltmesinde zarar yazacak. Tam tersi aktiflerini bor\u00e7 ile finanse eden yani \u00f6zsermayesi d\u00fc\u015f\u00fck \u015firketler ise enflasyon muhasebesinden kazan\u00e7 sa\u011flayacak.<\/p>\n INVESTAZ ARA\u015eTIRMA VE STRATEJ\u0130 B\u0130R\u0130M M\u00dcD\u00dcR\u00dc MEHMET B\u0130LAL B\u0130RCAN<\/strong><\/span><\/p>\n 2024 y\u0131l\u0131n\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131ndan itibaren enflasyonda a\u015fa\u011f\u0131 y\u00f6nl\u00fc bir seyir beklense de enflasyonist ortam\u0131n devam etti\u011fi mevcut durumda yeniden enflasyon muhasebesini konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131k. Y\u0131lba\u015f\u0131ndan itibaren uygulanmas\u0131 g\u00fcndeme gelen enflasyon muhasebesi \u00fclkemizde en son 2004 y\u0131l\u0131nda uygulanm\u0131\u015ft\u0131. Fiyatlar\u0131n y\u00fcksek seyretti\u011fi b\u00f6yle d\u00f6nemlerde, enflasyonun \u015firketlerin mali tablolar\u0131 \u00fczerindeki etkilerinin giderilerek daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 yorumlanmas\u0131 gerekir. Aksi halde \u015firketin finansal durumunu yorumlamakta zorlanan yat\u0131r\u0131mc\u0131lar ve \u015firket payda\u015flar\u0131 yat\u0131r\u0131m kararlar\u0131n\u0131 erteleyebilirler.<\/p>\n \u015eirketlerin mali tablolar\u0131n\u0131 enflasyonun etkilerinden ar\u0131nd\u0131rmak i\u00e7in uygulanan enflasyon muhasebesinden, baz\u0131 sekt\u00f6r ve \u015firketler olumlu etkilenirken baz\u0131lar\u0131 i\u00e7in de durum tam tersi. \u00d6zellikle nakit varl\u0131klar\u0131 y\u00fcksek olan \u015firketlerin, enflasyon muhasebesiyle birlikte net k\u00e2rlar\u0131 d\u00fc\u015febiliyor. Dolay\u0131s\u0131yla y\u00fcksek bor\u00e7lulu\u011fa sahip, stok devir h\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck ve parasal olmayan varl\u0131klar\u0131 y\u00fcksek sekt\u00f6r ve \u015firketlerin enflasyon muhasebesinden olumlu etkilenmesi beklenebilir. Bu kapsamda in\u015faat, havac\u0131l\u0131k, otomotiv ve enerji sekt\u00f6rleri ile Enka \u0130n\u015faat, Enerjisa Enerji ve T\u00fcrk Hava Yollar\u0131 enflasyon muhasebesinden pozitif etkilenmesini bekledi\u011fimiz \u015firketler aras\u0131nda yer al\u0131yor. Tofa\u015f, Ford Otosan, T\u00fcpra\u015f, Bim ve Petkim gibi stok devir h\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck \u015firketler de enflasyon muhasebesinden olumlu etkilenebilir.<\/p>\n D\u00fc\u015f\u00fck bor\u00e7 ve stok oran\u0131na sahip, alacaklar\u0131 ve de\u011fi\u015fken maliyetleri y\u00fcksek perakende, g\u0131da ve tekstil gibi sekt\u00f6rlerin ise enflasyon muhasebesinden olumsuz etkilenmesi s\u00f6z konusudur. Bu kapsamda alacaklar\u0131 ve de\u011fi\u015fken maliyetleri g\u00f6rece y\u00fcksek olan Migros, \u00dclker ve Mavi Giyim gibi \u015firketlerin enflasyon muhasebesinden olumsuz etkilenebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Stok devir h\u0131z\u0131 g\u00f6rece y\u00fcksek Aselsan, Hekta\u015f, Otokar, Ere\u011fli ve Kordsa gibi \u015firketlerin de benzer \u015fekilde olumsuz etkilenme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 var.<\/p>\n AHLATCI YATIRIM ARA\u015eTIRMA UZMANI TU\u011eBA EK\u0130N<\/span><\/strong><\/p>\n Vergi usul kanununa g\u00f6re, \u00dcFE son 3 y\u0131lda y\u00fczde 100 artm\u0131\u015f ise ve i\u00e7inde bulunulan y\u0131lda y\u00fczde 10 \u00fczeri art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorsa enflasyon muhasebesi uygulanmas\u0131 gerekiyor. Enflasyon muhasebesi uygulamas\u0131yla hedeflenen firma de\u011ferini g\u00f6steren \u00f6zkaynaklar\u0131n enflasyon kar\u015f\u0131s\u0131nda ne \u00f6l\u00e7\u00fcde dayan\u0131kl\u0131 kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, yani ger\u00e7ekte eriyip erimedi\u011fini g\u00f6stermektir. Enflasyon muhasebesi \u015fartlar\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de 2021 de sa\u011fland\u0131 ama Aral\u0131k 2023 y\u0131l\u0131na ertelendi. K\u0131saca artan enflasyon kar\u015f\u0131s\u0131nda bilan\u00e7olar\u0131n yeniden d\u00fczenlenmesi anlam\u0131na geliyor. Bu d\u00fczenleme olmaz ise bilan\u00e7olarda parasal olmayan kalemler ger\u00e7ek de\u011ferini yans\u0131tm\u0131yor. Enflasyon muhasebesi esas olarak varl\u0131k ve kaynaklar\u0131n \u2018parasal\u2019 ve \u2018parasal olmayan\u2019 olmak \u00fczere s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131yla olu\u015fturulmaktad\u0131r. Enflasyon d\u00f6nemlerinde parasal olmayan varl\u0131klar ve parasal kaynaklar i\u015fletmeye sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde fayda sa\u011flamakta. Parasal varl\u0131klar\u0131n\u0131 ve parasal olmayan kaynaklar ise negatif etki yaratmaktad\u0131r. Enflasyon d\u00f6nemlerinde \u015firketler \u00f6zkaynaklar\u0131n\u0131 koruyabilmek i\u00e7in parasal varl\u0131klar\u0131n\u0131z minimize, parasal olmayan varl\u0131klar\u0131n\u0131 ise maksimize etmelidir. Ayn\u0131 zamanda y\u00fcksek enflasyon d\u00f6nemlerinde m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca enflasyon y\u00fckseli\u015fe ge\u00e7meden \u00f6nce parasal kaynaklarla finansmana eri\u015fime y\u00f6nlenmelidir. Bu ba\u011flamda enflasyon muhasebesi uygulamas\u0131nda aktiflerini \u00f6zkaynaklar\u0131 yerine finansal bor\u00e7lanma yoluyla finanse eden \u015firketler pozitif etkilenme ya\u015fayacaklard\u0131r. Bahsetti\u011fimiz parasal olmayan kalemler ba\u015fl\u0131ca, duran varl\u0131klar, stoklar ve \u00f6zsermaye olmak \u00fczere bir\u00e7ok kalemden olu\u015fuyor. Duran varl\u0131klar\u0131n\u0131n \u00f6zsermayesine oran\u0131 y\u00fcksek olan \u015firketler enflasyon muhasebesinden pozitif etkilenecek olan \u015firketler; bunlardan birka\u00e7\u0131n\u0131 payla\u015fmak gerekirse,<\/p>\n 1-Global Yat\u0131r\u0131m Ortakl\u0131\u011f\u0131 630% Enflasyon muhasebesinden negatif etkilenebilecek \u015firketlerin ba\u015f\u0131nda ise stoklar\u0131n\u0131 uzun zamand\u0131r elinde tutan \u015firketler geliyor; bunlardan birka\u00e7\u0131n\u0131 payla\u015fmak gerekirse,<\/p>\n 1-Hekta\u015f (Stok Devir H\u0131z\u0131) 281,7 g\u00fcn Bir firman\u0131n stoklar\u0131n\u0131 ne kadar h\u0131zla satt\u0131\u011f\u0131 veya t\u00fcketti\u011fi, hem sat\u0131\u015f rakamlar\u0131ndaki istikrar\u0131 hem de likidite g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6rmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir kriterdir. Likiditesi y\u00fcksek firmalar, enflasyon kar\u015f\u0131s\u0131nda risklerini aza indirgerken finansmana eri\u015fimin zor oldu\u011fu ve sermaye maliyetinin y\u00fcksek oldu\u011fu bug\u00fcnlerde avantajl\u0131 konumdalar. Durum b\u00f6yle olunca Borsa<\/a> \u0130stanbul\u2019da enflasyon muhasebesinden pozitif etkilenmesi beklenilen firmalar stoklar\u0131n\u0131 h\u0131zla eriten firmalar diyebiliriz. Bunlardan birka\u00e7\u0131n\u0131 payla\u015fmak gerekirse;<\/p>\n 1-Enerjisa Enerji<\/a> (Stok Devir H\u0131z\u0131) 8,7 g\u00fcn Son y\u0131llarda bankac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcnde ise ciddi operasyonel k\u00e2rl\u0131l\u0131k konu\u015fuyoruz. FAV\u00d6K yani faiz<\/a>, amortisman ve vergi \u00f6ncesi k\u00e2rlarda bankalar adeta parlad\u0131lar. Fakat enflasyon muhasebesi ile net k\u00e2rlar yakla\u015f\u0131k yar\u0131 yar\u0131ya olabilecek \u015fekilde gerileyecek. Hatta Akbank ve Garanti Bankas\u0131’nda 2022 y\u0131l\u0131na ait net k\u00e2r rakamlar\u0131 yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te birine d\u00fc\u015f\u00fcyor. Fakat bankac\u0131l\u0131k hisse senetlerinin piyasa fiyat\u0131 hali haz\u0131rda zaten defter de\u011ferlerinin alt\u0131nda iken daha da d\u00fc\u015fer mi derseniz, tam aksine bankac\u0131l\u0131\u011fa enflasyon muhasebesi di\u011fer kalemlerin etkisi ile pozitif bile yans\u0131yabilir.<\/p>\n \u00dclkemizde en son 2004 y\u0131l\u0131nda uygulanan enflasyon d\u00fczeltmesi, 2023 y\u0131l\u0131n\u0131n sonunda tekrar yap\u0131lacak. Herkes i\u00e7in yeni bir tecr\u00fcbe olaca\u011f\u0131 a\u015fik\u00e2r. \u00d6ncelikle Mehmet \u015eim\u015fek\u2019in a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda banka ve finans kurulu\u015flar\u0131n\u0131n enflasyon muhasebesinden muaf tutulaca\u011f\u0131 belirtiliyor. Bu konuda bankac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fc i\u00e7in (XBANK) olumlu mu olumsuz mu olur diye piyasa ikiye ayr\u0131lm\u0131\u015f durumda. Maliye, vergi kayb\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in bankac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc bunun d\u0131\u015f\u0131nda tutmu\u015f g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Yani bankalar\u0131n vergi verme y\u00fck\u00fc azalmayacak. Buradan bakarsak olumsuz, ancak muaf tutulmas\u0131 ayn\u0131 zamanda \u00f6zsermaye k\u00e2rl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n da y\u00fcksek kalaca\u011f\u0131 anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor. Borsa i\u00e7in k\u00e2rl\u0131l\u0131k \u00f6nemli olaca\u011f\u0131ndan XBANK i\u00e7in \u00e7ok da olumsuz g\u00f6rm\u00fcyorum. Bankac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fc g\u00fc\u00e7l\u00fc kalmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n Enflasyon muhasebesi uygulamas\u0131nda, duran varl\u0131k\/ \u00f6zsermaye oran\u0131 fazla olanlar, stok tutma s\u00fcresi en az olan \u015firketler ve bor\u00e7 ile finanse edilen \u015firketler bir ad\u0131m \u00f6nde olacak.<\/p>\n Di\u011fer \u015firketler ya bir miktar olumsuz etkilenir ya da n\u00f6tr bir noktada kal\u0131r. Burada sekt\u00f6rel de\u011fil de bilan\u00e7o yap\u0131s\u0131na g\u00f6re bir s\u0131n\u0131fland\u0131rma yapmak gerekecek. 30 Haziran tarihli bilan\u00e7o verilerine g\u00f6re y\u0131ld\u0131z pazarda duran varl\u0131k\/\u00f6zsermaye oran\u0131 en g\u00fc\u00e7l\u00fc ilk be\u015f \u015firket Global Yat\u0131r\u0131m Holding, Anadolu Grubu, Biotrend \u00c7evre ve Enerji Yat\u0131r\u0131mlar\u0131, \u0130zmir Demir \u00c7elik ve Sabanc\u0131 Holding olarak g\u00f6z\u00fck\u00fcyor.<\/p>\n ALB YATIRIM ARA\u015eTIRMA M\u00dcD\u00dcR YARDIMCISI MUAMMER DEM\u0130R<\/strong><\/span><\/p>\n Enflasyon d\u00fczeltmesi ya da enflasyon muhasebesi, i\u015fletmelerin mali tablolar\u0131nda enflasyon nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kan bozulmay\u0131 ve azalan homojenli\u011fi d\u00fczeltmeyi ama\u00e7layan bir uygulamad\u0131r. \u00dcretici fiyat endeksinde birikimli art\u0131\u015f\u0131n, son 3 hesap d\u00f6neminde y\u00fczde 100 ve i\u00e7inde bulunulan y\u0131l y\u00fczde 10\u2019nun \u00fczerinde artmas\u0131 halinde enflasyon muhasebesi uygulanmas\u0131 gerekmektedir. Enflasyon muhasebesinin ertelenmemesi ve y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi durumunda, 2024 y\u0131l\u0131 ve sonras\u0131nda vergi matrahlar\u0131n\u0131 etkileyecek ve 2027 y\u0131l\u0131nda ise sona erece\u011fi tahmin ediliyor. Enflasyon muhasebesi \u00fclkemizde daha \u00f6nce 2003-2004 y\u0131llar\u0131nda da uygulanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Y\u00fcksek enflasyon d\u00f6nemlerinde, parasal olmayan varl\u0131klar i\u015fletmeye sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan pozitif destek sa\u011flayabiliyor. Parasal varl\u0131klar\u0131n ise sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan negatif yans\u0131malar\u0131 olabiliyor. Enflasyon muhasebesi hesaplamas\u0131 da; parasal olmayan de\u011ferlerin, enflasyon d\u00fczeltmesinde dikkate al\u0131nacak rakamlar\u0131n, d\u00fczeltme katsay\u0131s\u0131 ile \u00e7arp\u0131lmas\u0131 sonucunda finansal tablolara yans\u0131mas\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Bu ba\u011flamda bilan\u00e7olarda yer alan d\u00fczeltmeye tabi ba\u015fl\u0131ca parasal olmayan kalemler; duran varl\u0131klar, stoklar ve \u00f6zkaynaklar gibi s\u0131ralanabilir. Genel olarak s\u00f6ylemek gerekirse; aktiflerini daha \u00e7ok bu kalemlerden ve \u00f6zsermaye ile finanse eden \u015firketlerin bilan\u00e7osu, enflasyon d\u00fczeltmesinden daha fazla etkilenebilir. Bununla birlikte enflasyon muhasebesinin nas\u0131l uygulanaca\u011f\u0131 ve hangi teknik ile ilerlenece\u011fi konusunda detaylar\u0131n belli olmamas\u0131ndan dolay\u0131, her \u015firket ve sekt\u00f6r \u00fczerinde farkl\u0131 etkilere neden olabilece\u011fi de unutulmamal\u0131. Takip etti\u011fimiz sekt\u00f6rler a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeni devreye al\u0131nacak enflasyon muhasebesinden, g\u0131da perakendecileri ve havayolu sekt\u00f6rlerinin, di\u011fer sekt\u00f6rlere nazaran g\u00f6rece daha az etkilenmesini bekliyoruz.<\/p>\n \u0130NFO YATIRIM ARA\u015eTIRMA STRATEJ\u0130ST\u0130 \u00c7A\u011eLAR TOROS<\/strong><\/span><\/p>\n T\u00fcrkiye tarihinde ikinci kez enflasyon muhasebesi uygulamaya haz\u0131rlan\u0131yor. Gelir kayb\u0131 endi\u015fesiyle yeniden ertelenmezse 2023 y\u0131lsonu mali tablolar\u0131 enflasyon muhasebesine g\u00f6re d\u00fczenlenebilir. Borsada y\u0131l\u0131n son \u00e7eyre\u011fi ile birlikte \u015firketler mali tablolar\u0131nda \u00f6nemli de\u011fi\u015fikliklere yol a\u00e7abilecek bir d\u00f6neme girdiler. Yeni bir erteleme yap\u0131lmazsa 31 Aral\u0131k 2023 tarihli bilan\u00e7olarda enflasyon muhasebesi uygulanacak. T\u00fcrkiye\u2019de enflasyon muhasebesinin \u015fartlar\u0131 asl\u0131nda 2021 y\u0131l\u0131nda olu\u015fmu\u015ftu. Ancak o d\u00f6nem enflasyon muhasebesinin uygulanmas\u0131n\u0131 2023 y\u0131lsonuna ertelemi\u015fti. Geldi\u011fimiz noktada Ankara kulislerinde enflasyon muhasebesine y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, bu sefer bir ertelemeye gidilmeyece\u011fi konu\u015fuluyor. Enflasyonun y\u00fcksek oldu\u011fu d\u00f6nemlerde paran\u0131n sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fcndeki de\u011fi\u015fimler nedeniyle bilan\u00e7olar\u0131n parasal olmayan kalemleri ger\u00e7ek de\u011ferlerini yans\u0131tmazlar. Duran varl\u0131klar, stoklar gibi kalemler elde edilme de\u011ferleriyle bilan\u00e7oya girerler ve sonraki d\u00f6nemlerde de o de\u011ferle bilan\u00e7oda yer al\u0131rlar. Ancak y\u00fcksek enflasyon nedeniyle bu kalemlerin rayi\u00e7 de\u011feri artm\u0131\u015ft\u0131r ve bilan\u00e7odaki de\u011fer ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmaz. Bu da bilan\u00e7olar\u0131n \u015firketlerin ger\u00e7ek durumunu g\u00f6stermemesine yol a\u00e7ar. Enflasyon muhasebesi ile bu kalemler ger\u00e7ek de\u011ferlerine getirilerek \u015firketin durumunun daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u015fekilde g\u00f6r\u00fclmesi sa\u011flan\u0131r. Enflasyon muhasebesinde d\u00fczeltmeye tabi tutulacak parasal olmayan k\u0131ymetler a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak bilan\u00e7onun duran varl\u0131klar ve \u00f6zsermaye kalemlerinde bulunuyor. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda stoklar kalemi de enflasyon d\u00fczeltmesinden etkilenecek \u00f6nemli kalemler aras\u0131nda.<\/p>\n En ba\u015ftan \u015funu belirtmekte fayda var: Enflasyon d\u00fczeltmesi sonucunda ortaya \u00e7\u0131kacak k\u00e2r ve zarar rakamlar\u0131 k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde kalacak. Enflasyon uzun y\u0131llard\u0131r birikmi\u015f etkilerinin g\u00f6r\u00fclece\u011fi 31 Aral\u0131k 2023 bilan\u00e7osunda enflasyon d\u00fczeltmesi nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kacak k\u00e2r ya da zarar Vergi Usul Kanunu\u2019na tabi olmayacak. Yani ortaya \u00e7\u0131kan k\u00e2rdan vergi al\u0131nmayabilir. Zarar ise ge\u00e7mi\u015f y\u0131l zarar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmeyebilir. Aktiflerini daha \u00e7ok \u00f6zsermaye ile finanse eden yani \u00f6zsermayesi y\u00fcksek \u015firketler enflasyon d\u00fczeltmesinden zarar yazacak. Tam tersi aktiflerini bor\u00e7 ile finanse eden yani \u00f6zsermayesi d\u00fc\u015f\u00fck \u015firketler ise enflasyon muhasebesinden kazan\u00e7 sa\u011flayacak. Bilan\u00e7olar\u0131nda parasal olmayan varl\u0131klar\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinden fazla olan \u015firketlerin enflasyon muhasebesi d\u00fczeltmesi sonras\u0131, mali tablolar\u0131nda parasal kazan\u00e7 elde etmelerinin beklendi\u011fini belirtiyor. Enflasyon muhasebesi uygulanmadan pozitif \/ negatif de\u011ferlendirmek zor fakat beklentiler perakende \u015firketlerinin bu durumdan olumlu etkilenebilece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde. Ayr\u0131ca parasal olmayan k\u0131ymetler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakarsak, e\u011fer parasal olmayan aktif varl\u0131\u011f\u0131n\u0131z daha d\u00fc\u015f\u00fckse, enflasyon d\u00fczeltmesi hem aktif hem de pasifte yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sizin giderlerinizi art\u0131r\u0131yor. Enflasyon d\u00fczeltmesi bankalar ve finans sekt\u00f6r\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan gider taraf\u0131n\u0131 biraz g\u00fc\u00e7lendirebilir.<\/p>\n ATA YATIRIM GENEL M\u00dcD\u00dcR\u00dc MEHMET G\u00d6NEN<\/strong><\/span><\/p>\n Enfl asyon muhasebesi \u00e7ok teknik bir konu. \u015eirketlerin bilan\u00e7olar\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterecek \u00e7ok nokta var. Genel olarak y\u00fcksek sermaye ile \u00e7al\u0131\u015fmak durumunda olan bankalar enfl asyondan do\u011fan, ger\u00e7ek k\u00e2rl\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00fczerindeki k\u0131s\u0131mdan vergi \u00f6deyerek sermayeleri zay\u0131fl amas\u0131n diye enfl asyon muhasebesini tercih eder. Tersine bir durum y\u00fcksek duran varl\u0131k ta\u015f\u0131yan \u015firketlerde mevzu bahis olabilir. De\u011ferlerin enfl asyon oran\u0131 ile artt\u0131r\u0131lmas\u0131 k\u00e2r yaratabilir. Y\u00fcksek ve uzun s\u00fcre tutulan stok miktarlar\u0131 ile \u00e7al\u0131\u015fan \u015firketlerde de enfl asyon muhasebesi fark yaratabilir, ger\u00e7ek k\u00e2rl\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha do\u011fru yans\u0131tabilir. \u00c7ok teknik ve zor bir konu. Her \u015firketin bilan\u00e7osundaki bile\u015fenlere g\u00f6re etkisi farkl\u0131 olacakt\u0131r. Vergi uzmanlar\u0131 ve \u015firket yetkilileri ile bire bir konu\u015fmadan genel bir yarg\u0131ya varmak yan\u0131lt\u0131c\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n D\u0130NAM\u0130K YATIRIM MENKUL DE\u011eERLER ARA\u015eTIRMA UZMANI CEYHUN YAVA\u015e<\/strong><\/span><\/p>\n Gelir \u0130daresi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen \u015fartlar\u0131n olu\u015fmas\u0131na ra\u011fmen, yap\u0131lan kanun de\u011fi\u015fikli\u011fiyle uygulamas\u0131 2023 y\u0131l\u0131 sonuna ertelenen enfl asyon muhasebesi, yeni bir erteleme olmazsa 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girecek. Enfl asyon muhasebesi uygulanmas\u0131na y\u00f6nelik bir tak\u0131m soru i\u015faretleri olsa da, bir ekonomideki fiyat seviyelerinin nas\u0131l de\u011fi\u015fti\u011fini belirlemek; bunun, ekonomik istikrar\u0131n ve verimlili\u011fin takip edilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan kullan\u0131lmas\u0131, para politikas\u0131n\u0131n etkinli\u011finin \u00f6l\u00e7\u00fcmlenmesi ve yat\u0131r\u0131m kararlar\u0131 \u00fczerinde etkili olabilir. Uygulamay\u0131 \u015firketler a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirdi\u011fimizde baz\u0131 hususlar\u0131 belirtmekte fayda g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n Enfl asyon muhasebesi uygulamas\u0131nda, muhasebe kay\u0131tlar\u0131n\u0131 dolar ve euro<\/a> gibi yabanc\u0131 para birimleri ile tutan \u015firketler enfl asyon muhasebesi kapsam\u0131nda bulunmayacak. Uygulamada, d\u00fczeltmeye tabi tutulacak parasal olmayan k\u0131ymetler a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak bilan\u00e7onun duran varl\u0131klar, \u00f6zsermaye ve stoklar kalemi enfl asyon d\u00fczeltmesinden etkilenece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Enfl asyon d\u00fczeltmesi sonucunda ortaya \u00e7\u0131kacak k\u00e2r ve zarar rakamlar\u0131 k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde kalacak. Ba\u015fka bir ifadeyle ortaya \u00e7\u0131kan k\u00e2rdan vergi al\u0131nmayacak, zarar ise ge\u00e7mi\u015f y\u0131l zarar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmeyecek.<\/p>\n Bu tabloda \u015firketleri olan etkileri ise k\u0131saca; \u00d6zsermayesi y\u00fcksek ve aktiflerini bununla finanse eden \u015firketler enflasyon d\u00fczeltmesinden zarar, tersi senaryoda yani, aktiflerini bor\u00e7 ile finanse eden yani \u00f6zsermayesi d\u00fc\u015f\u00fck \u015firketler ise enflasyon muhasebesinden kazan\u00e7 sa\u011flayaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndeyiz.<\/p>\n ALNUS YATIRIM ARA\u015eTIRMA ANAL\u0130ST\u0130 YUSUF KILIN\u00c7<\/span><\/strong><\/p>\n Y\u00fcksek enflasyonist ortamda paran\u0131n sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fcndeki de\u011fi\u015fimler nedeniyle bilan\u00e7olar\u0131n duran varl\u0131klar, stoklar gibi parasal olmayan kalemleri ger\u00e7ek de\u011ferini yans\u0131tmamaktad\u0131r. Bu kalemler elde edilme de\u011ferleriyle bilan\u00e7oya girerler ve sonraki d\u00f6nemlerde de o de\u011ferle bilan\u00e7oda yer al\u0131rlar. Fakat y\u00fcksek enflasyon nedeniyle bu kalemlerin rayi\u00e7 de\u011feri artmas\u0131 sonucu bilan\u00e7odaki de\u011fer ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmamaktad\u0131r. Bu nedenle bilan\u00e7olar\u0131n \u015firketlerin ger\u00e7ek durumunu g\u00f6stermemesine neden olur. Parasal olmayan kalemlerin enflasyon muhasebesi ile ger\u00e7ek de\u011ferine getirilmesiyle \u015firketin durumunun daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u015fekilde de\u011ferlendirilmesi sa\u011flanabilir. T\u00fcrkiye\u2019de Aral\u0131k 2021 y\u0131l\u0131nda enflasyon muhasebesi i\u00e7in ko\u015fullar sa\u011flan\u0131yordu ancak kanuna eklenen bir madde ile iki y\u0131l ertelenerek 31 Aral\u0131k 2023 tarihli mali tablolarda uygulanmas\u0131n\u0131n kararla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131yla enflasyon muhasebesi bilan\u00e7olarda uygulanacak.<\/p>\n Muhasebe kay\u0131tlar\u0131n\u0131 dolar ve euro gibi yabanc\u0131 para birimleri ile tutan \u015firketler enflasyon muhasebesi kapsam\u0131na al\u0131nmayacak. Enflasyon muhasebesinde d\u00fczeltmeye konu olacak parasal olmayan k\u0131ymetler a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak bilan\u00e7onun duran varl\u0131klar, \u00f6zsermaye ve stoklar kalemlerinde bulunmaktad\u0131r. \u015eirketlerin bilan\u00e7o yap\u0131lar\u0131 enflasyon muhasebesinden nas\u0131l etkileneceklerini g\u00f6sterecek. Aktiflerini daha \u00e7ok \u00f6zsermaye ile finanse eden, \u00f6zsermayesi y\u00fcksek \u015firketler enflasyon d\u00fczeltmesinden zarar g\u00f6rebilirken, aktiflerini bor\u00e7 ile finanse eden, \u00f6zsermayesi d\u00fc\u015f\u00fck \u015firketler enflasyon muhasebesinden kazan\u00e7 sa\u011flayabilir. Enflasyonun \u015firketler \u00fczerindeki negatif etkisi k\u00e2r rakamlar\u0131n\u0131n oldu\u011fundan y\u00fcksek g\u00f6r\u00fcnmesi ve bunun sonucunda y\u00fcksek vergi \u00f6demeleri olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Reel olmayan k\u00e2r\u0131n vergisini \u00f6dedikleri i\u00e7in de zamanla \u015firketlerin i\u015fletme sermayeleri ve \u00f6zkaynaklar\u0131nda zay\u0131flama g\u00f6r\u00fclebiliyor. Bu nedenden dolay\u0131 i\u015f d\u00fcnyas\u0131nda enflasyon muhasebesinin olumlu kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Ayr\u0131ca ifade etmek gerekir ki Hazine ve Maliye Bakan\u0131 Mehmet \u015eim\u015fek, konuyla ilgili yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda finans<\/a> kurulu\u015flar\u0131na \u00f6zel ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yap\u0131labilece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde deme\u00e7ler verdi.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n<\/p><\/div>\nENFLASYON MUHASEBES\u0130NDEN OLUMLU ETK\u0130LENECEK SEKT\u00d6RLER: \u0130N\u015eAAT, HAVACILIK, OTOMOT\u0130V VE ENERJ\u0130<\/strong><\/h3>\n
\u015e\u0130RKETLER \u00d6ZKAYNAKLARINI KORUYAB\u0130LMEK \u0130\u00c7\u0130N PARASAL VARLIKLARINI M\u0130N\u0130M\u0130ZE ETMEL\u0130<\/h3>\n
2-Anadolu Grubu Holding 617%
3-Biotrend 566%
4-\u0130zmir Demir \u00c7elik 562%
5-Sabanc\u0131 Holding 530%<\/p>\n
2-Otokar (Stok Devir H\u0131z\u0131) 192,3 g\u00fcn
3-Aselsan (Stok Devir H\u0131z\u0131) 178,8 g\u00fcn
4-\u0130ma\u015f Makine (Stok Devir H\u0131z\u0131) 169,9 g\u00fcn
5-Ere\u011fli Demir \u00c7elik (Stok Devir H\u0131z\u0131) 156,8 g\u00fcn<\/p>\n
2-Tofa\u015f (Stok Devir H\u0131z\u0131) 26,6 g\u00fcn
3-Ford Otosan (Stok Devir H\u0131z\u0131) 28,3 g\u00fcn
4-Yeo Teknoloji (Stok Devir H\u0131z\u0131) 29,3 g\u00fcn
5-Do\u011fan Holding (Stok Devir H\u0131z\u0131) 31,9 g\u00fcn \u00d6rnek verilebilir.<\/p>\n\u0130KON MENKUL PORTF\u00d6Y ARACILI\u011eI B\u0130R\u0130M Y\u00d6NET\u0130C\u0130S\u0130 DO\u011eANCAN \u00d6NCAN<\/span><\/strong>
BANKACILIK SEKT\u00d6R\u00dc G\u00dc\u00c7L\u00dc KALMAYI S\u00dcRD\u00dcRECEK<\/h3>\nGIDA PERAKENDEC\u0130LER\u0130 VE HAVAYOLU SEKT\u00d6RLER\u0130 DAHA AZ ETK\u0130LENECEK<\/h3>\n
\u00d6ZSERMAYES\u0130 Y\u00dcKSEK \u015e\u0130RKETLER ENFLASYON D\u00dcZELTMES\u0130NDEN ZARAR YAZACAK<\/h3>\n
BAZI \u015e\u0130RKETLERDE ENFLASYON MUHASEBES\u0130 FARK YARATAB\u0130L\u0130R<\/h3>\n
ENFLASYON D\u00dcZELTMES\u0130NDE ORTAYA \u00c7IKACAK K\u00c2R VE ZARAR RAKAMLARI K\u00c2\u011eIT \u00dcZER\u0130NDE KALACAK<\/h3>\n
\u00d6ZSERMAYES\u0130 D\u00dc\u015e\u00dcK \u015e\u0130RKETLER ENFLASYON MUHASEBES\u0130NDEN KAZAN\u00c7 SA\u011eLAYAB\u0130L\u0130R<\/h3>\n