\n
![](\"https:\/\/i.dunya.com\/storage\/files\/images\/2023\/07\/29\/cevdet-yilmaz-NuQW_cover.jpg\")
<\/p>\n [ad_1]
\n<\/p>\n
Y\u0131lmaz, NTV canl\u0131 yay\u0131n\u0131nda g\u00fcndemi de\u011ferlendirdi, sorular\u0131 yan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin, se\u00e7imlerin ard\u0131ndan siyasi anlamda \u00e7ok \u00f6nemli bir e\u015fi\u011fi ge\u00e7ti\u011fini ve siyasi istikrar\u0131n\u0131 korudu\u011funu belirten\u00a0Y\u0131lmaz, bu siyasi zeminde, teknik olarak da ekonomik belirsizlikleri ortadan kald\u0131rmaya y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcklerini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Y\u0131lmaz, makroekonomik politikada, g\u00fcncellenen para politikas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, maliye ve gelirler politikas\u0131, yap\u0131sal reformlar gibi farkl\u0131 unsurlar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u015faret ederek bu alanlarda arzulanan sonu\u00e7lara ula\u015fabilmek i\u00e7in ekip \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funu ve Ekonomi Koordinasyon Kurulu’nun bu anlamda \u00f6nemli bir platform oldu\u011funu kaydetti.<\/p>\n
Ekonomi politikas\u0131na y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n Orta Vadeli Program’da (OVP) \u00f6zetlendi\u011fini, bu programda b\u00fcy\u00fcme, enflasyon, istihdam, b\u00fct\u00e7e b\u00fcy\u00fckl\u00fckleri ve a\u00e7\u0131klar\u0131 gibi makro g\u00f6stergeleri g\u00fcncelleyeceklerini ifade eden\u00a0Y\u0131lmaz, b\u00f6ylece \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirli\u011fi \u00e7ok daha art\u0131rm\u0131\u015f olacaklar\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n
Y\u0131lmaz, Merkez Bankas\u0131 ve ilgili birimlerin, OVP \u00e7er\u00e7evesinde enflasyonla ilgili yeniden bir de\u011ferlendirme yapaca\u011f\u0131n\u0131 belirterek bu konuda \u00e7ok fazla bir g\u00fcncelleme olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmedi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Enflasyonun beklentilerin \u00fcst\u00fcnde oldu\u011funu dile getiren\u00a0Y\u0131lmaz, konuya ili\u015fkin \u015fu de\u011ferlendirmelerde bulundu:<\/p>\n
“Birincisi, b\u00fct\u00e7e dengeleri ile ilgili hem de\u011fi\u015fik kararlar\u0131n etkisi var burada hem de depremin \u00e7ok ciddi etkisi var. Sadece bu sene merkezi y\u00f6netimde 762 milyar T\u00fcrk liras\u0131 deprem i\u00e7in harcama yapaca\u011f\u0131z. Yerel y\u00f6netimleri, di\u011ferlerini saym\u0131yorum. B\u00fcy\u00fck bir k\u00fclfet hakikaten ve b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ciddi bir etki olu\u015fturdu. Bunu telafi etmek i\u00e7in ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z tedbirler ise b\u00fct\u00e7eye olumlu yans\u0131d\u0131, b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7ekti ama enflasyonist bir etkide bulunmu\u015f olacak.<\/p>\n
\u0130kincisi, kurlarda biliyorsunuz uzun bir s\u00fcre bir istikrarl\u0131 seyir vard\u0131. Bir d\u00f6nem art\u0131k piyasa kuruyla, Merkez Bankas\u0131 kuru da ayr\u0131\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Son d\u00f6nemlerde asl\u0131nda kur da daha reel bir zemine do\u011fru gelmi\u015f oldu. Bunun da yine enflasyon \u00fczerinde maalesef bir tesiri var. Merkez Bankam\u0131z\u0131n bu s\u00fcre\u00e7te rezerv biriktirmesinin de tabii ki etkisi var. 15 milyar dolar son d\u00f6nemde Merkez Bankam\u0131z bir rezerv biriktirdi. Rezerv biriktirmesi, riskleri azaltan, T\u00fcrkiye’nin risk primini a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7eken bir durum ama bir taraftan da i\u015fte kurdaki hareketlilik kanal\u0131 ile enflasyon etkisini de d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gerekiyor. B\u00fct\u00e7ede ve rezervlerdeki iyile\u015fme, risk primimizi d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrken enflasyona ge\u00e7ici olarak bir olumsuz etkide bulundu. Bu da tahminlerimizi daha yukar\u0131ya do\u011fru g\u00fcncellememizi gerektirdi. Ancak bu durum ge\u00e7ici bir durum, daha kal\u0131c\u0131 bir \u015fekilde, daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir b\u00fcnye ile enflasyonla m\u00fccadele i\u00e7in de bir taraftan g\u00fc\u00e7lenmi\u015f olduk.”<\/p>\n
Y\u0131lmaz, gelecek d\u00f6nemde enflasyonla m\u00fccadeleye kararl\u0131 bir \u015fekilde devam edeceklerini vurgulayarak “2026 perspektifinde hem faizleri hem de enflasyonu tek haneli rakamlara d\u00fc\u015f\u00fcrme perspektifimiz var. Bu tabii ki a\u015fama a\u015fama ger\u00e7ekle\u015fecek.” dedi.<\/p>\n
T\u00fcrkiye ve Birle\u015fik Arap Emirlikleri (BAE) aras\u0131nda imzalanan, toplam 50,7 milyar dolar de\u011ferindeki anla\u015fmalarda, ihracat finansman\u0131 i\u00e7in 3 milyar, deprem finansman\u0131 i\u00e7in ise 8,5 milyar dolar\u0131n ortaya konuldu\u011funu ifade eden\u00a0Y\u0131lmaz, “Bunlarla ilgili mutabakat zab\u0131tlar\u0131 imzalanm\u0131\u015f durumda ilgili kurumlar aras\u0131nda. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde, \u00e7ok uzun olmayan bir vadede, yani aylarla ifade edebilece\u011fimiz bir s\u00fcre\u00e7te, bunlar\u0131n realize oldu\u011funu g\u00f6rece\u011fiz.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Y\u0131lmaz, T\u00fcrkiye’nin ge\u00e7en y\u0131l savunma sanayinde 4,5 milyar dolara yak\u0131n ihracat yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu y\u0131l da 6 milyar dolarl\u0131k bir ihracat beklendi\u011fini vurgulayarak \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“\u0130\u015fte buralara art\u0131k payda\u015flar daha fazla gelsin istiyoruz. \u00d6l\u00e7ek ekonomisi \u00f6nemli savunma sanayinde. Baz\u0131 projeleri tek ba\u015f\u0131n\u0131za yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda tasar\u0131mdan \u00fcretime, pazarlamaya s\u0131k\u0131nt\u0131lar olabiliyor. Ama birden fazla \u00fclkeyle yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda ki en geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler bile bunu yap\u0131yorlar; Amerika Birle\u015fik Devletleri’nin F-35 projesinde yapt\u0131\u011f\u0131na bak\u0131n. Bir\u00e7ok \u00fclkeyi ortak ederek, s\u00fcre\u00e7ler \u00f6yle y\u00f6netiliyor. Belli bir \u00f6l\u00e7ek ekonomisi ile y\u00f6netiliyor. Dolay\u0131s\u0131yla proje bazl\u0131, farkl\u0131 \u00fclkelerle ikili veya \u00e7ok tarafl\u0131 ortakl\u0131klarla savunma sanayinde T\u00fcrkiye yepyeni bir d\u00fczeye do\u011fru hareket halinde. \u0130\u015fte bu K\u00f6rfez de bunun bir par\u00e7as\u0131.”<\/p>\n
Kamudaki tasarruf tedbirleri genelgesine de\u011finen\u00a0Y\u0131lmaz, T\u00fcrkiye’nin kaynak ve tasarruflar\u0131n\u0131 art\u0131rmas\u0131 gerekti\u011fini, b\u00f6ylece cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclebilece\u011fini belirterek “Kendi yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131z\u0131 finanse edecek kadar tasarruf yapm\u0131yorsan\u0131z ba\u015fkalar\u0131n\u0131n tasarruflar\u0131 ile yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131z\u0131 finanse etmek zorunda kal\u0131yorsunuz. Dolay\u0131s\u0131yla i\u00e7eride hem kamu hem \u00f6zel kesim topluca bir tasarruf e\u011filimini g\u00fc\u00e7lendirirsek bu uzun vadeli gelece\u011fimiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir zemin olu\u015fturacakt\u0131r. Hem b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fc\u015fecektir hem de cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fc\u015fecektir. \u00c7ok daha sa\u011fl\u0131kl\u0131, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir b\u00fcy\u00fcme, kalk\u0131nma patikas\u0131 olu\u015fturma imkan\u0131na kavu\u015fmu\u015f olaca\u011f\u0131z.” ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n
Y\u0131lmaz, “\u015eu ana kadar at\u0131lan ad\u0131mlar b\u00fct\u00e7ede hedefledi\u011finiz etkiyi sa\u011flamaya yetecek mi, yoksa yeni vergi art\u0131\u015flar\u0131 olur mu?” sorusuna \u015fu yan\u0131t\u0131 verdi:<\/p>\n
“Vergilerde, b\u00fct\u00e7enin genel \u00e7er\u00e7evesindeki dengeyi kurmak i\u00e7in \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz de\u011fi\u015fiklikleri esas itibar\u0131yla yapm\u0131\u015f durumday\u0131z. Bundan sonra kendili\u011finden g\u00fcncellenecek vergiler olabilir elbette. Bir karar almay\u0131 gerektirmeyen baz\u0131 vergiler, otomatik olarak belli bir kanuni mekanizma var. G\u00fcn\u00fc geldi\u011finde, belli \u015fartlarla g\u00fcncellenen hususlar var ama ek bir vergi, ilave bir vergi y\u0131l sonunda kadar \u015fu an i\u00e7in g\u00fcndemimizde b\u00f6yle bir tart\u0131\u015fma yok. Ama bu konularda son karar dedi\u011fim gibi Meclisimizindir.”<\/p>\n
D\u00f6viz kurundaki art\u0131\u015fa ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc sorulan\u00a0Y\u0131lmaz\u00a0\u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n
“Nominal kur olduk\u00e7a uzun bir s\u00fcre \u00e7ok fazla artmad\u0131 do\u011frusu. Enflasyonun da artt\u0131\u011f\u0131 bir ortamda T\u00fcrk liras\u0131 ciddi anlamda bir de\u011fer kazanm\u0131\u015f oldu. Bu da ihracat\u00e7\u0131n\u0131n, turizmcinin, d\u00f6viz kazand\u0131r\u0131c\u0131 faaliyetler yapanlar\u0131n rekabet g\u00fcc\u00fcnde bir miktar a\u015f\u0131nmaya yol a\u00e7t\u0131. Di\u011fer taraftan ithalat\u0131 art\u0131rarak, cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131m\u0131zda daha y\u00fcksek bir tabloyla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmemize neden oldu. Dolay\u0131s\u0131yla bug\u00fcn geldi\u011fimiz nokta bir anlamda, reel kurun bu enflasyon etkisini ortaya koydu\u011fu, ge\u00e7irdi\u011fi bir d\u00f6nem oldu. Art\u0131k \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nem b\u00f6yle bir hareketlenme beklememek gerekir. Tabii ki serbest kur ortam\u0131nday\u0131z, tabii ki g\u00fcnl\u00fck olarak hareketler olacakt\u0131r. Ama bu s\u00fcre\u00e7te ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, tekrarlanacak bir \u015fey de\u011fil. Epey bir zamand\u0131r birikmi\u015f bir meselenin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 hep birlikte g\u00f6rd\u00fck, ya\u015fad\u0131k.”<\/p>\n
Y\u0131lmaz, y\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda cari a\u00e7\u0131kta beklenen daha olumlu bir perspektif, Merkez Bankas\u0131n\u0131n politikalar\u0131, b\u00fct\u00e7eyle ilgili al\u0131nan ve tasarruflar\u0131 art\u0131rmaya y\u00f6nelik tedbirlerle, kurun daha istikrarl\u0131 bir zemine oturaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
Kur Korumal\u0131 Mevduata (KKM) ili\u015fkin soruya ise\u00a0Y\u0131lmaz, “Rezervlerimiz artt\u0131k\u00e7a, kendimizi daha emin hale ta\u015f\u0131d\u0131k\u00e7a, kurla ilgili endi\u015feler azald\u0131k\u00e7a, bu konuya tekrar bakmak gerekir. \u015eu anda KKM’yi sonland\u0131rma diye bir g\u00fcndemimiz yok. Tam aksine biliyorsunuz, y\u0131l sonuna kadar KKM ile ilgili vergisel avantajlar, te\u015fvikler devam ettirildi. Ama az \u00f6nce bahsetti\u011fim gibi, rezervlerimiz g\u00fc\u00e7lendik\u00e7e, finansal piyasalarda T\u00fcrk liras\u0131 bazl\u0131 yeni finansal enstr\u00fcmanlar, alternatifler geli\u015ftik\u00e7e belli bir do\u011fal seyir i\u00e7inde bu g\u00fcndeme gelecektir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.” yan\u0131t\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n
Cumhurba\u015fkan\u0131 Yard\u0131mc\u0131s\u0131\u00a0Y\u0131lmaz, Merkez Bankas\u0131n\u0131n kredilere y\u00f6nelik se\u00e7ici olma ve sadele\u015fme ad\u0131mlar\u0131n\u0131 i\u015faret ederek ilgili bakanl\u0131k ve kurumlarla cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131 ciddi olarak d\u00fc\u015f\u00fcrecek nitelikli yat\u0131r\u0131mlara daha d\u00fc\u015f\u00fck maliyetlerle fon sa\u011flayabilmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fctt\u00fcklerini bildirdi.<\/p>\n<\/p><\/div>\n