\n
![](\"https:\/\/i.dunya.com\/storage\/files\/images\/2020\/11\/25\/faiz-vHQL_cover.jpg\")
<\/p>\n [ad_1]
\n<\/p>\n
Birol BOZKURT<\/strong><\/p>\n Merkez Bankas\u0131 T\u00fcrk Liras\u0131n\u0131n pay\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in sadele\u015fme ad\u0131mlar\u0131 kapsam\u0131nda ihracat kredileri ve firmalar\u0131n krediye eri\u015fimine y\u00f6nelik uygulama kolayl\u0131klar\u0131 getirdi. D\u00fczenlemeler Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc faizi 500 baz puan art\u0131rarak y\u00fczde 35\u2019e y\u00fckseltmesinin hemen ard\u0131ndan geldi.<\/p>\n Buna g\u00f6re, firmalar\u0131n krediye eri\u015fimini kolayla\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla bankalarca kulland\u0131r\u0131lan krediler i\u00e7in y\u00fczde 30 oran\u0131nda menkul k\u0131ymet tesis edilmesi uygulamas\u0131 ile fatura kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 kredi uygulamas\u0131 sona erdirildi. Daha \u00f6nce ihracat, yat\u0131r\u0131m ve KOB\u0130 kredilerinde fatura muafiyet s\u0131n\u0131r\u0131 50 bin TL’den 250 bin TL’ye \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Yeni kararla hi\u00e7bir kredi tutar\u0131nda fatura \u015fart\u0131 aranmayacak.<\/p>\n Bankalar\u0131n TL ticari kredilere referans oran\u0131n 1,8 kat\u0131n\u0131n \u00fczerinde uygulad\u0131klar\u0131 faiz oran\u0131na g\u00f6re menkul k\u0131ymet tesisi uygulamas\u0131 kald\u0131r\u0131lacak. Faktoring \u015firketlerinin faktoring alacaklar\u0131na referans oran\u0131n 2,7 kat\u0131n\u0131n \u00fczerinde uygulad\u0131klar\u0131 faiz oran\u0131na g\u00f6re menkul k\u0131ymet tesisi uygulamas\u0131 da sona erdirildi. \u0130hracat kredilerini desteklemek amac\u0131yla net ihracat\u00e7\u0131l\u0131k kriterinin hesaplanmas\u0131nda firmalar\u0131n yat\u0131r\u0131m mal\u0131 ithalat\u0131 hesaplamaya dahil edilmeyecek.<\/p>\n B\u00f6ylece menkul k\u0131ymet tesisi uygulamas\u0131nda, yat\u0131r\u0131m kaynakl\u0131 ithalat harcamalar\u0131n\u0131n net ihracat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rmas\u0131 \u00f6nlenerek ihracat kredilerine eri\u015fim kolayla\u015facak. TCMB, daha \u00f6nce reeskont kredilerine eri\u015fimde net ihracat\u00e7\u0131l\u0131k \u015fart\u0131n\u0131 yat\u0131r\u0131m mal\u0131 ithalat\u0131 dahil edilemeyecek \u015fekilde revize etmi\u015fti. Ayr\u0131ca, bankalarca sat\u0131n al\u0131nan reel kesimin ihra\u00e7 etti\u011fi menkul de\u011ferler \u00fczerinden y\u00fczde 30 oran\u0131nda menkul k\u0131ymet tesisi uygulamas\u0131na son verildi.<\/p>\n TL mevduat\u0131n pay\u0131 artacak<\/strong><\/p>\n \u00a0TL’ye ge\u00e7i\u015flerin h\u0131zland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren veriler do\u011frultusunda ger\u00e7ek ki\u015filer i\u00e7in daha \u00f6nce ayl\u0131k y\u00fczde 2’den y\u00fczde 2,5’e y\u00fckseltilen TL pay\u0131 art\u0131\u015f hedefi, ayl\u0131k y\u00fczde 3,5’e \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Standart TL mevduat\u0131n toplam mevduat i\u00e7indeki pay\u0131n\u0131 art\u0131rmay\u0131 ama\u00e7layan TL pay\u0131 art\u0131\u015f hedefi, menkul k\u0131ymet uygulamas\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131larak bankalar\u0131n yabanc\u0131 para mevduat i\u00e7in tesis ettikleri zorunlu kar\u015f\u0131l\u0131klar \u00fczerinden komisyon al\u0131nmas\u0131 uygulamas\u0131na eklendi.<\/p>\n KKM\u2019nin azalt\u0131lma politikas\u0131 s\u00fcr\u00fcyor<\/strong><\/p>\n \u00a0Sadele\u015fme ad\u0131mlar\u0131 kapsam\u0131nda kur korumal\u0131 hesaplar\u0131n yenilenmesi veya TL’ye ge\u00e7i\u015fine ili\u015fkin menkul k\u0131ymet tesisi uygulamas\u0131 sonland\u0131r\u0131larak d\u00f6viz d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc kur korumal\u0131 hesaplar\u0131n kademeli azalt\u0131lmas\u0131 hedefi, komisyon uygulamas\u0131nda daha etkin bir \u015fekilde y\u00f6netilecek.<\/p>\n Ayr\u0131ca, TL’ye ge\u00e7i\u015fin belirlenen hedeften y\u00fcksek olmas\u0131 durumunda, a\u015fan k\u0131s\u0131m yenileme hedefine say\u0131lacak. TCMB Para Politikas\u0131 Kurulu, d\u00fcn tarihli karar\u0131nda, sadele\u015fme s\u00fcrecinin etki analizleri dikkate al\u0131narak kademeli olarak ilerledi\u011fini ve bu kapsamda TL mevduat pay\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik ilave ad\u0131mlarla parasal aktar\u0131m mekanizmas\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesine devam edilece\u011fini belirtmi\u015fti. TCMB’nin makroihtiyati \u00e7er\u00e7evede sadele\u015fme hakk\u0131nda bas\u0131n duyurusunda, kararlara ili\u015fkin teknik detaylar\u0131n ilgili d\u00fczenlemelerde yer alaca\u011f\u0131 bildirildi.<\/p>\n Bilgi \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. Ege Yazgan: \u201cPozitif reel faiz dezenflasyonun vazge\u00e7ilmez ko\u015fuludur\u201d<\/strong><\/p>\n Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n alm\u0131\u015f oldu\u011fu kararlar, parasal aktar\u0131m mekanizmas\u0131n\u0131n yeniden \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacak niteliktedir. Politika ve mevduat faizi aras\u0131ndaki fark\u0131n kapanmas\u0131n\u0131, TL faizinin enflasyon beklentilerine oranla pozitif bir reel faize ula\u015fmas\u0131, bu faizin vatanda\u015flar\u0131 TL tutmaya ikna edici olmas\u0131 ba\u015far\u0131l\u0131 bir dezenflasyonun vazge\u00e7ilmez ko\u015fuludur.<\/p>\n Ekonomist Prof. Dr. Sinan Al\u00e7\u0131n: \u201cKar\u0131\u015f\u0131k sadele\u015fme\u201d<\/strong><\/p>\n TCMB PPK\u2019n\u0131n politika faizindeki art\u0131\u015f patikas\u0131na 500 baz puan ile devam etmesi bir taraftan s\u0131k\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc peki\u015ftirirken di\u011fer taraftan 2021 Ekim ay\u0131ndan bu yana uygulanagelen ve kredi piyasas\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kilitleyen makro ihtiyati kararlardan baz\u0131lar\u0131n\u0131 kald\u0131rma karar\u0131 almas\u0131 kar\u0131\u015f\u0131k bir mesaj yaratt\u0131.<\/p>\n Elbette makro ihtiyati kararlar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 sadele\u015fme ve normalle\u015fme i\u00e7in ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz, ancak bunlar\u0131n i\u00e7inden baz\u0131lar\u0131n\u0131n se\u00e7ilerek kald\u0131r\u0131lmas\u0131 para piyasas\u0131ndaki g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc bulan\u0131kla\u015ft\u0131r\u0131yor. Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n mevduat bulundurma zorunlulu\u011fundaki gev\u015feme karar\u0131 sonras\u0131 TL kredilerde geni\u015fleme ortaya \u00e7\u0131kabilecekken, devlet tahvillerine y\u00f6nelik talebin d\u00fc\u015fmesi ve neticede de hazinenin bor\u00e7lanma maliyetinde art\u0131\u015f anlam\u0131na gelebilir.<\/p>\n Tacirler Yat\u0131r\u0131m Y\u00f6netim Kurulu Dan\u0131\u015fman\u0131 Mehmet A\u015f\u00e7\u0131o\u011flu: \u201cTicareti canland\u0131racak ad\u0131mlar \u00f6nemli\u201d<\/strong><\/p>\n Menkul k\u0131ymet tesisi ile bankac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fc kredi vermekten \u00e7ok krediden ka\u00e7\u0131nmay\u0131 tercih eder hale gelmi\u015fti. T\u00fcm bunlar TL\u2019nin kredi mekanizmas\u0131 i\u00e7inde serbest\u00e7e dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlayan etkiler g\u00f6stermi\u015fti.<\/p>\n Bunun ortadan kalmas\u0131yla son d\u00f6nemde daralma emaresi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz kredi hacminde talebe ba\u011fl\u0131 olarak bir miktar art\u0131\u015f s\u00f6z konusu olabilecektir. Mevcut durumda faiz y\u00fck\u00fc ile kredi almak isteyenleri bankalar o g\u00f6zle de\u011ferlendirip kredi taleplerini kar\u015f\u0131layacaklard\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n Ticaretin canlanmas\u0131 i\u00e7in al\u0131nan tedbirlerde \u00f6zellikle Avrupa\u2019n\u0131n resesyon ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde belli bir b\u00fcy\u00fcme seviyesini kontrol alt\u0131nda tutmak amac\u0131yla verilmi\u015f kararlar\u0131 da \u00e7ok yanl\u0131\u015f bulmuyorum.<\/p>\n \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6yle veya b\u00f6yle d\u00fcnyada \u00f6zellikle ticari taraftaki yava\u015flamadan b\u00fct\u00fcn \u00fclkeler etkileniyor, T\u00fcrkiye\u2019de bundan ka\u00e7amaz. Bunu canland\u0131rmak ad\u0131na at\u0131lm\u0131\u015f ad\u0131mlar gibi g\u00f6r\u00fcyorum bunu.Faizin y\u00fckselmesiyle i\u00e7 talepte duraklamalar ve geri \u00e7ekilmeler olabilir.<\/p>\n Ekonomist Prof. Dr. Burak Arzova: \u201cTahvil faizleri y\u00fckselebilir\u201d<\/strong><\/p>\n Krediye eri\u015fimin kolayla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor olmas\u0131 olduk\u00e7a \u00f6nemli ve iyi bir haber. Ayr\u0131ca TL mevduata d\u00f6n\u00fc\u015f te\u015fvik ediliyor. Bankalar ana bankac\u0131l\u0131k faaliyetlerini yapmaya sevk ediliyor. Bankalarca kulland\u0131r\u0131lan TL kredilerden bankalar\u0131n y\u00fczde 30 menkul k\u0131ymet tesisi zorunlulu\u011fu vard\u0131.<\/p>\n Bu tahvil sat\u0131n almalar\u0131 ile \u00f6yle bir noktaya gelmi\u015fti ki T\u00fcrkiye\u2019deki tahvil piyasas\u0131. ABD\u2019deki 10 y\u0131ll\u0131k tahvil faizleri ile T\u00fcrkiye\u2019deki tahvil faizleri bir birine yak\u0131nsam\u0131\u015ft\u0131. Suni yolla tahvil faizleri \u00fczerinde bir bask\u0131lama s\u00f6z konusuydu. Tahvil piyasas\u0131nda bir normalle\u015fme s\u00fcrecine ge\u00e7iliyor.<\/p>\n Bankalar\u0131n tahvil bulundurma zorunlulu\u011fu olmayaca\u011f\u0131 i\u00e7in ya yeni tahvil almayacaklar ya da mevcut tahvillerden \u00e7\u0131k\u0131\u015f ger\u00e7ekle\u015ftirecekler. Bu da tahvil faizlerinin yukar\u0131 gitmesi anlam\u0131na gelir. Bu da Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n faiz art\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda piyasan\u0131n bir faiz art\u0131\u015f\u0131na gitmesi anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n Tahvil faizlerinin y\u00fckselmesi borsa a\u00e7\u0131s\u0131ndan sevimli bir \u015fey de\u011fil, \u00e7\u00fcnk\u00fc risksiz bir durum s\u00f6z konusu. Ancak yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131 d\u00f6nmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan olumlu, \u00e7\u00fcnk\u00fc yabanc\u0131 d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc zaman ilk olarak tahvil al\u0131yor. Bu durum da uzun vadede borsaya yarayacakt\u0131r.<\/p>\n<\/p><\/div>\n