Evet, yar\u0131m g\u00fcn; \u00e7\u00fcnk\u00fc bu yaz\u0131n\u0131n saat 14.00\u2019ten sonra hi\u00e7bir anlam\u0131 kalmayacak. Merkez Bankas\u0131 saat 14.00\u2019te politika faizi konusunda nas\u0131l bir karar al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayacak ve durum netle\u015fecek.\u00a0![\"\"](\"https:\/\/i.ekonomim.com\/storage\/files\/images\/2023\/10\/25\/432-0xbp.jpg\")
<\/p>\n
G\u00f6rece\u011fiz; politika faizi sabit mi tutulacak, cimrilik edilecek ve k\u00fc\u00e7\u00fck bir art\u0131\u015fla m\u0131 yetinilecek, a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 beklenti do\u011frultusunda 5 puanl\u0131k bir art\u0131\u015f m\u0131 yap\u0131lacak, yoksa olmas\u0131 gereken ama s\u00fcrpriz say\u0131labilecek bir kararla 5 puandan fazla bir art\u0131\u015fa m\u0131 gidilecek…<\/p>\n
Hangi durumda neler olabilece\u011fi daha \u00f6nce defalarca yaz\u0131ld\u0131, \u00e7izildi; bu k\u00f6\u015fede biz de yazd\u0131k.<\/p>\n
Ama \u015fu soruyu bir kez daha g\u00fcndeme getirmek gerekir.<\/p>\n
Politika faizi niye art\u0131r\u0131l\u0131yor?<\/p>\n
Tek ama\u00e7 hep dile getirildi\u011fi gibi enflasyonla m\u00fccadele mi, yoksa enflasyonun yan\u0131 s\u0131ra yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131 \u00e7ekebilmek i\u00e7in uygun ortam olu\u015fturulmaya m\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor?<\/p>\n
Ama mevcut oran da, bug\u00fcn belirlenecek oran da (\u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir s\u00fcrprize imza at\u0131larak rekor bir art\u0131\u015fa gidilmezse), bu iki amaca da hizmet etmiyor.<\/p>\n
Y\u00fczde 30\u2019lardaki bir faiz ve buna g\u00f6re olu\u015fan mevduat faizi T\u00fcrk paras\u0131n\u0131n enflasyon kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc durabilmesine, TL\u2019nin getirisinin enflasyonun \u00fcst\u00fcnde olu\u015fmas\u0131na yetmiyor, yetece\u011fe de benzemiyor. T\u00fcrk paras\u0131n\u0131n getirisi en iyi olas\u0131l\u0131kla bir y\u0131l boyunca negatif seyredecek, bu belli.<\/p>\n
Di\u011fer taraftan faiz art\u0131r\u0131l\u0131yor ama enflasyonun d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc de yok. Acaba \u201cFark\u0131nda de\u011filsiniz, biz faizi art\u0131rmasak enflasyon nerelere giderdi\u201d diye mi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor?<\/p>\n
O klasik s\u00f6ylem!<\/h2>\n
\u00c7ok klasik hale gelen bir s\u00f6ylem vard\u0131r; genellikle bir sorun kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7aresiz kalan ve dikkatleri ba\u015fka y\u00f6ne \u00e7ekmek isteyen politikac\u0131lar kullan\u0131r:<\/p>\n
\u201cHer zamankinden daha \u00e7ok birlik ve beraberli\u011fe ihtiya\u00e7 duydu\u011fumuz \u015fu g\u00fcnlerde…\u201d<\/strong> Bu s\u00f6z yar\u0131n da s\u00f6ylenece\u011fine g\u00f6re demek ki bug\u00fcn i\u00e7in ihtiya\u00e7 duyulan birlik ve beraberlik asl\u0131nda her zamankinden daha \u00e7ok de\u011fildir! \u00c7\u00fcnk\u00fc yar\u0131n daha fazlas\u0131na ihtiya\u00e7 duyulacakt\u0131r.<\/p>\n Bu s\u00f6z\u00fcn Merkez Bankas\u0131\u2019yla ne ilgisi mi var?<\/p>\n Para Politikas\u0131 Kurulu\u2019nun her toplant\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131nda (muhtemelen bug\u00fcn de g\u00f6rece\u011fiz) \u201cEnflasyon g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde belirgin iyile\u015fme sa\u011flanana kadar parasal s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rma gerekti\u011fi zamanda ve gerekti\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde kademeli olarak g\u00fc\u00e7lendirilecektir\u201d<\/strong> deniliyor.<\/p>\n Parasal s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rma her ay biraz daha g\u00fc\u00e7lendirildi\u011fine g\u00f6re, demek ki bu ihtiya\u00e7 giderek art\u0131yor.<\/p>\n Haziranda parasal s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rma i\u00e7in y\u00fczde 15 d\u00fczeyinde bir politika faizi yeterli bulundu; bak\u0131ld\u0131 olmad\u0131 temmuzda y\u00fczde 17.5 tercih edildi; a\u011fustosta y\u00fczde 25\u2019te karar k\u0131l\u0131nd\u0131; eyl\u00fclde daha da s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rma ihtiyac\u0131 do\u011fdu ve faiz y\u00fczde 30\u2019a \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131.<\/p>\n S\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rma ihtiyac\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc bitmiyor. Hani neredeyse s\u00f6ylenen \u015fu:<\/p>\n \u201cHer zamankinden daha \u00e7ok s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rmaya ihtiya\u00e7 duydu\u011fumuz \u015fu aylarda…\u201d<\/strong><\/p>\n Ba\u015fta \u015f\u00f6yle y\u00fckl\u00fc bir s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rma yapsayd\u0131k daha iyi de\u011fil miydi?<\/p>\n Belirlenen politika faizi ve buna g\u00f6re olu\u015fan tahvil faizleri yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131 i\u00e7in yeterli olmuyor. \u0130\u015fte bir ayd\u0131r y\u00fczde 30 faiz<\/a> uyguland\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin ikinci el tahvil faizi y\u00fczde 25 dolay\u0131nda ve bu oranlar yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye ilgi g\u00f6stermesini sa\u011flayamad\u0131.<\/p>\n Hangi oran bir ilgi do\u011furabilir bilinmez ama bunun y\u00fczde 30\u2019lar olmad\u0131\u011f\u0131 ortada.<\/p>\n\u00dcstelik d\u00f6viz giri\u015fi i\u00e7in de yetmiyor<\/h2>\n