Hani klasikle\u015fen bir Temel f\u0131kras\u0131 vard\u0131r ya… Otoyolda yanl\u0131\u015f yola giren ve ters y\u00f6nde ilerleyen Temel\u2019i g\u00f6ren polis ekipleri radyoda uyar\u0131 anonsu yapt\u0131rmaya ba\u015flar: \u201cDikkat, otoyolda ters y\u00f6nde ilerleyen bir ara\u00e7 var.<\/strong>\u201d Anonsu duyan Temel bir yandan kar\u015f\u0131 y\u00f6nden gelen ara\u00e7lar\u0131 savu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, bir yandan da ba\u011f\u0131r\u0131r: \u201cNe biri, hepsi ters y\u00f6nden geliyor, hepsi!<\/strong>\u201d Bizim durumumuz da sanki biraz b\u00f6yle mi ne! Temel\u2019den tek fark\u0131m\u0131z, biz otoyolda ters y\u00f6nde gitti\u011fimizi fark ettik etmeye de, biraz ge\u00e7 fark ettik ve \u015fimdi de bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f bulam\u0131yoruz. Otoyol bu, \u00f6yle \u00fc\u00e7 be\u015f kilometrede bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f olmuyor i\u015fte. Geri d\u00f6nmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz, buna da yo\u011fun trafik olanak tan\u0131m\u0131yor. Debelenip duruyoruz!<\/p>\n Yurt i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z sorunlar\u0131 atlatmay\u0131 umarken Gazze sava\u015f\u0131 patlak verdi. Adeta t\u00fcm fon sa\u011flay\u0131c\u0131lar \u201cHele bir bekleyelim\u201d moduna girdi. Zaten bize para vermeye can atan yoktu da, bu sava\u015f da tuzu biberi oldu. Bize acilen d\u00f6viz<\/a> laz\u0131m ama para vermeye yana\u015fan yok.<\/p>\n Yetmezmi\u015f gibi \u00fcst\u00fcm\u00fcze \u00fcst\u00fcm\u00fcze gelen sorunlara d\u00fcn bir yenisi eklendi, ABD’de on y\u0131ll\u0131k tahvil faizi y\u0131llar sonra psikolojik e\u015fik olan y\u00fczde 5’i a\u015ft\u0131. Zaten ABD\u2019de faizler uzun s\u00fcredir y\u00fczde 5\u2019e \u00e7ok yak\u0131nd\u0131 da, bu d\u00fczeyin a\u015f\u0131lmas\u0131 dedi\u011fim gibi psikolojik anlamda \u00f6nem ta\u015f\u0131yordu.<\/p>\n Bizim ABD on y\u0131ll\u0131\u011f\u0131na denk say\u0131labilecek g\u00f6sterge faizimiz y\u00fczde 25 dolay\u0131nda.<\/p>\n Bir tarafta ABD ve y\u00fczde 5 faiz, di\u011fer tarafta T\u00fcrkiye ve y\u00fczde 25 faiz…<\/p>\n ABD tahvili ald\u0131\u011f\u0131n\u0131zda kur riskiniz yok say\u0131l\u0131r. Dolara d\u00f6nd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz paran\u0131n dolar kar\u015f\u0131s\u0131ndaki de\u011fer de\u011fi\u015fimine g\u00f6re bir risk ortaya \u00e7\u0131kabilir tabii ki… Ama bu risk, dolar \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fer yitirmedi\u011fi s\u00fcrece \u00f6nemsiz boyutta kal\u0131r.<\/p>\n Varsay\u0131n ki d\u00fcnyada bor\u00e7 arayan iki \u00fclke var; biri biz, di\u011feri de ABD. Yine varsay\u0131n ki bor\u00e7 verecek olan da Euro<\/a> B\u00f6lgesi\u2019nden bir yat\u0131r\u0131mc\u0131, \u00f6rne\u011fin Almanya\u2019dan.<\/p>\n ABD\u2019ye bor\u00e7 verildi\u011fi takdirde kur riski \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131. Ama ya T\u00fcrkiye\u2019ye verdi\u011finde?<\/p>\n Bug\u00fcnlerde euro\/dolar<\/a> paritesi yakla\u015f\u0131k 1.06 d\u00fczeyinde. Ama \u00f6rne\u011fi basitle\u015ftirmek i\u00e7in euro\/ dolar paritesini 1 kabul edelim. Buna g\u00f6re Alman yat\u0131r\u0131mc\u0131 bug\u00fcnlerde y\u00fczde 5 faizli, yani fiyat\u0131 952 dolar olan 1.000 dolar nominal bedelli ABD tahvilini 952 euroya alabilir. Bu yat\u0131r\u0131mc\u0131 i\u00e7in kur riski euro dolara kar\u015f\u0131 \u00e7ok de\u011fer kazan\u0131rsa ya da di\u011fer bir ifadeyle dolar de\u011fer kaybederse ortaya \u00e7\u0131kar. Bir y\u0131l sonra euro\/ dolar paritesi 1 de\u011fil de \u00f6rne\u011fin 1.1 olursa, bu yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n 1.000 dolar\u0131, art\u0131k 1.000 euro de\u011fil, 909 euro edecektir.<\/p>\n Peki bu yat\u0131r\u0131mc\u0131 T\u00fcrkiye\u2019ye bor\u00e7 vermeyi tercih ederse ne olur?<\/p>\n Faizimiz y\u00fczde 25 dolay\u0131nda. Bu yat\u0131r\u0131mc\u0131 i\u00e7in kur riski belli; euro TL\u2019ye kar\u015f\u0131 \u00e7ok de\u011ferlenirse b\u00f6yle bir risk do\u011facak. Buna olmaz denilebilir mi? Muhtemelen olacak, hatta y\u00fczde 25 faizi a\u015fan bir oranda de\u011fer kayb\u0131 ortaya \u00e7\u0131kacak.<\/p>\n ABD\u2019ye yat\u0131r\u0131m yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yukar\u0131da \u00f6rnekte verdi\u011fim bir kur oynakl\u0131\u011f\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 ne kadar azsa, T\u00fcrkiye i\u00e7in b\u00f6ylesine bir kur oynakl\u0131\u011f\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 o kadar y\u00fcksek.<\/p>\n Siz Alman yat\u0131r\u0131mc\u0131 olsan\u0131z, ABD\u2019yi tercih eder rahat rahat uyumak m\u0131 istersiniz, yoksa daha fazla kazan\u00e7 elde etme umuduyla T\u00fcrkiye\u2019yi tercih eder ama uykunuzdan olmay\u0131 g\u00f6ze mi al\u0131rs\u0131n\u0131z?<\/p>\n \u015eu durumda bir Avrupal\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131 ABD ka\u011f\u0131d\u0131n\u0131 tercih etti\u011finde kur riskini hi\u00e7 ya\u015famayacakken ya da bu riske \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck oranda maruz kalaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorken paras\u0131n\u0131 niye T\u00fcrkiye\u2019ye getirsin ki?<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/i.ekonomim.com\/storage\/files\/images\/2023\/10\/23\/654-0l1n.jpg\")
<\/p>\n\u015eimdi de ABD faizi<\/h2>\n
Bor\u00e7 verilebilecek iki \u00fclke olsayd\u0131…<\/h2>\n
Ya T\u00fcrkiye\u2019ye bor\u00e7 verilirse…<\/h2>\n
Ba\u015fka bir risk daha var<\/h2>\n