{"id":6489,"date":"2023-10-20T06:43:37","date_gmt":"2023-10-20T03:43:37","guid":{"rendered":"https:\/\/egemhabertv.com\/?p=6489"},"modified":"2023-10-20T06:43:37","modified_gmt":"2023-10-20T03:43:37","slug":"retro-kalkinma-plani-nasil-bir-ekonomi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/egemhabertv.com\/?p=6489","title":{"rendered":"Retro Kalk\u0131nma Plan\u0131 &#8211; Nas\u0131l Bir Ekonomi"},"content":{"rendered":"<p> [ad_1]<br \/>\n<\/p>\n<div>\n<p>T\u00fcrkiye 100 y\u0131lda 12 adet Kalk\u0131nma Plan\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Birincisi 1963-1967, sonuncu ve 12\u2019ncisi 2024-2029 y\u0131llar\u0131n\u0131 5 y\u0131ll\u0131k aral\u0131klarla \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n<p>Bazen \u00f6mr\u00fcm\u00fcz\u00fcn uzunlu\u011fu konusunda fikir sahibi olam\u0131yoruz. Yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u201cbir \u00f6mre ka\u00e7 mevsim s\u0131\u011fd\u0131rabilirsiniz?\u201d diye sorabilirim. \u201cBundan sonra g\u00f6rece\u011finiz ka\u00e7 yaz daha var, baharlar\u0131n a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 ka\u00e7 kere izleyebileceksiniz?\u201d diye uzatabilirim. Biliyorum, b\u00f6yle sorunca ac\u0131t\u0131yor. <\/p>\n<p>\u00dclkelerin \u00f6m\u00fcrlerini de baz\u0131 g\u00f6stergelerle \u00f6l\u00e7ebiliriz. Kalk\u0131nma planlar\u0131 bunlardan biri olabilir. Arka arkaya okudu\u011funuzda ki, biliyorum zevkli bir okuma malzemesi de\u011fil, \u00fcstelik bizimki tekrarlarla dolu; tarihe ka\u00e7 adet plan s\u0131\u011fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131za bak\u0131p \u00e7\u0131nar a\u011fac\u0131na benzetebiliriz kendimizi. Nas\u0131l ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamland\u0131rmak san\u0131r\u0131m daha \u00f6nemli ama biz genelde \u015fekle tak\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in say\u0131lar &#8211; adetler \u00f6neme biniyor. A\u011fac\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 anlamland\u0131rmak \u00fczere bilim insanlar\u0131 i\u00e7eri\u011fini halkalardan inceleyerek buluyor.<\/p>\n<p><strong style=\"font-size: 1.125rem;\">Retro mu, demode mi?<\/strong><\/p>\n<p>Cumhuriyetin 100 y\u0131l\u0131n\u0131 idrak etti\u011fimiz 12\u2019nci plan birincinin vizyonunu ge\u00e7ememi\u015f bir strateji metni ortaya koysa da b\u00fcy\u00fck sonu\u00e7lar do\u011furmu\u015f\u00e7as\u0131na payla\u015f\u0131ld\u0131. Hak etti\u011fi kelime \u201cRetro\u201ddan ziyade \u201cdemode\u201d asl\u0131nda.<\/p>\n<p>5 ana eksenden olu\u015ftu\u011fu, 2053 vizyonuyla kurguland\u0131\u011f\u0131 ifade edilen plan\u0131 sivil toplum kurulu\u015flar\u0131, meslek \u00f6rg\u00fctleri, i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n katk\u0131lar\u0131yla, ortak ak\u0131lla haz\u0131rlam\u0131\u015flar. Neden zahmet etmi\u015fler acaba\u2026 Daha \u00f6ncekiler \u201ccopy paste\u201d yap\u0131labilirdi.<\/p>\n<p>Kalk\u0131nma Plan\u0131 deyince atak, vizyoner, hayal g\u00fcc\u00fc y\u00fcksek bir metin okumay\u0131, gelece\u011fi somut ve ger\u00e7ek\u00e7i hayaller \u00fczerinde takip etmeyi \u00f6ng\u00f6r\u00fcyorum. Ge\u00e7mi\u015fte \u00e7oktan \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi gereken konular, a\u015f\u0131lmas\u0131 gereken sorunlar ile raf \u00f6mr\u00fc dolmu\u015f s\u00f6ylem ve kavramlardan olu\u015fuyor.<\/p>\n<p><strong style=\"font-size: 1.125rem;\">100 y\u0131l sonra gelecek hayalimiz;<\/strong><\/p>\n<p><strong>&#8211; <\/strong>Nitelikli insan, g\u00fc\u00e7l\u00fc aile, sa\u011fl\u0131kl\u0131 toplum,<\/p>\n<p>&#8211; \u0130stikrarl\u0131 b\u00fcy\u00fcme, g\u00fc\u00e7l\u00fc <a href=\"https:\/\/www.ekonomim.com\/ekonomi\" target=\"_blank\" title=\"ekonomi\" rel=\"noopener\">ekonomi<\/a>,<\/p>\n<p>&#8211; Ye\u015fil ve dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmle rekabet\u00e7i \u00fcretim,<\/p>\n<p>&#8211; Afetlere diren\u00e7li ya\u015fam alanlar\u0131, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00e7evre,<\/p>\n<p>&#8211; Adaleti esas alan demokratik iyi y\u00f6neti\u015fim,<\/p>\n<p><strong>Bonus olarak \u015funlar da var;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; 5 y\u0131lda ortalama y\u00fczde 5 b\u00fcy\u00fcme,<\/p>\n<p>&#8211; 1 trilyon 589 milyar <a href=\"https:\/\/www.ekonomim.com\/finans\/doviz\/usd-trl-amerikan-dolari-turk-lirasi\" target=\"_blank\" title=\"dolar\" rel=\"noopener\">dolar<\/a> mill\u00ee, 17 bin 554 dolar ki\u015fi ba\u015f\u0131 gelir!\u00a0<\/p>\n<p>&#8211; Y\u0131lda ortalama y\u00fczde 3 istihdam art\u0131\u015f\u0131.<\/p>\n<p>&#8211; \u0130\u015fsizlik\u00a0y\u00fczde 7,5\u2026<\/p>\n<p>&#8211; Mal ihracat\u0131 375 milyar dolar, <a href=\"https:\/\/www.ekonomim.com\/sektorler\/turizm\" target=\"_blank\" title=\"turizm\" rel=\"noopener\">turizm<\/a> gelirleri 100 milyar dolar.<\/p>\n<p>&#8211; Cari i\u015flem a\u00e7\u0131\u011f\u0131 s\u0131f\u0131ra yak\u0131n.<\/p>\n<p>&#8211; Enflasyon kal\u0131c\u0131 olarak tek haneli rakamlara inebilir\u2026 belki de inmeyebilir.<\/p>\n<p><strong>Birinci 5 y\u0131ll\u0131k Kalk\u0131nma Plan\u0131\u2019nda dikkat \u00e7eken hedefler <\/strong><br \/>Merak edenler i\u00e7in;<\/p>\n<p>1963-1967 Plan\u0131 Devlet Planlama Te\u015fkilat\u0131 (DPT) taraf\u0131ndan haz\u0131rlanm\u0131\u015f. T\u00fcrkiye&#8217;nin ekonomik kalk\u0131nma vizyonu o d\u00f6nem \u015fu hedeflerle \u00f6zetlenmi\u015f;<\/p>\n<p><strong>&#8211; Ekonomik b\u00fcy\u00fcme:<\/strong> Y\u0131ll\u0131k ortalama %6,5 reel b\u00fcy\u00fcme. <br \/><strong>&#8211; Sanayile\u015fme:<\/strong> \u00d6ncelikli hedef \u00f6zellikle de temel sanayilerin kurulmas\u0131 ve mevcut sanayi tesislerinin modernizasyonu. <strong><br \/>&#8211; <a href=\"https:\/\/www.ekonomim.com\/sektorler\/tarim\" target=\"_blank\" title=\"tar\u0131m\" rel=\"noopener\">Tar\u0131m<\/a>:<\/strong> Verimlili\u011fin art\u0131r\u0131lmas\u0131, sulama projelerinin hayata ge\u00e7irilmesi ve toprak reformu. <strong><br \/>&#8211; E\u011fitim ve \u0130\u015fg\u00fcc\u00fc:<\/strong> Teknik e\u011fitimin desteklenmesi ve i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn daha verimli kullan\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik hedefler\u2026 <strong><br \/>&#8211; Altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131:<\/strong> Ula\u015ft\u0131rma, enerji ve sulama gibi altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131. <strong><br \/>&#8211; D\u0131\u015fa a\u00e7\u0131l\u0131m:<\/strong> \u0130hracat\u0131n te\u015fvik edilmesi <strong><br \/>&#8211; \u00d6zelle\u015ftirme ve yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mlar:<\/strong><\/p>\n<p><strong>&#8211; B\u00f6lgesel Kalk\u0131nma:<\/strong> Dengesizliklerin azalt\u0131lmas\u0131 vurgusu\u2026<\/p>\n<p><strong>\u0130lki mi daha vizyoner sonuncusu mu? <\/strong><\/p>\n<p>\u0130lk y\u0131ll\u0131k Kalk\u0131nma Planlar\u0131nda \u00e7evre konusunda dikkat \u00e7eken madde say\u0131s\u0131 bilin\u00e7 ve uluslararas\u0131 \u00f6neminin bug\u00fcnk\u00fc seviyede olmamas\u0131ndan kaynakl\u0131 az ama var.<\/p>\n<p>Planlar insanlar i\u00e7in yap\u0131l\u0131yor olmal\u0131 acaba insan planlar\u0131n neresinde diye soracak olursak, sonuncu 5 y\u0131ll\u0131k Kalk\u0131nma Plan\u0131\u2019nda \u201cfakir\u201d bir ki\u015fi ba\u015f\u0131 milli gelir hedefi dikkat \u00e7ekiyor. Dibi g\u00f6rm\u00fc\u015f (?) halk i\u00e7in anlaml\u0131 olabilir mi bilmem ama yeni T\u00fcrk insan\u0131n\u0131n yaln\u0131zca parayla motive oldu\u011funu biliyoruz. Paran kadar konu\u015fmak ya\u015famak gibi\u2026\u00a0<\/p>\n<p><strong>T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131<\/strong><\/p>\n<p>5 y\u0131ll\u0131k ilk Kalk\u0131nma Planlar\u0131nda insana de\u011fer konusunda dikkat \u00e7eken maddeler nelerdi acaba? \u0130lk planlar, T\u00fcrkiye&#8217;nin sosyo-ekonomik yap\u0131s\u0131n\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcne katk\u0131da bulunmay\u0131 hedefliyor. \u0130nsana verilen de\u011feri de bu hedefler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sunuyor. Modern anlamda &#8220;insan haklar\u0131&#8221;, &#8220;kat\u0131l\u0131mc\u0131l\u0131k&#8221;, &#8220;toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fi&#8221; gibi kavramlar\u0131n planlarda \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131 sonraki y\u0131llarda g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Zaten bug\u00fcn de bu kavramlar prim yapm\u0131yor, bo\u015f verin gitsin\u2026<\/p>\n<p>2024-2028 d\u00f6nemini kapsayan 12. Kalk\u0131nma Plan\u0131\u2019n\u0131n vizyonu \u201cT\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131\u2019nda \u00e7evreye duyarl\u0131, afetlere dayan\u0131kl\u0131, ileri teknolojiye dayal\u0131 y\u00fcksek katma de\u011fer \u00fcreten, geliri adil payla\u015fan, istikrarl\u0131, g\u00fc\u00e7l\u00fc ve m\u00fcreffeh bir T\u00fcrkiye\u201d diye belirlenmi\u015f.<\/p>\n<p>Evinizden \u00e7\u0131k\u0131p \u00e7evrenizdeki ger\u00e7eklere bak\u0131nca \u201cnereden s\u00f6z ediyor acaba\u201d diye sorabilirsiniz. \u00c7eyrek as\u0131rl\u0131k iktidar\u0131n ideali buysa, biz ne ya\u015f\u0131yoruz y\u0131llard\u0131r? Metinde yer alan paragraflara bak\u0131nca; \u201c\u2026 milletin temel de\u011ferleri ve beklentileri esas al\u0131narak ekonomik ve sosyal kalk\u0131nma sa\u011flanarak, T\u00fcrkiye\u2019nin uluslararas\u0131 konumunun y\u00fckseltilmesi ve refah\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 ama\u00e7lan\u0131yor\u2026\u201d dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n<p>Neden bu planlar\u0131 yaln\u0131zca ekonomistler ele al\u0131p yazar, sosyal bilimciler ileti\u015fimciler nerede? \u00a0Kelimelerin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 konusuna neden giren yok? Kalk\u0131nma yaln\u0131zca verisel de\u011ferle mi ifade bulmal\u0131?<\/p>\n<p><strong>\u0130zmir \u0130ktisat Kongresi <\/strong><\/p>\n<p>Madem 100 y\u0131ll\u0131k \u00e7\u0131nar, finali de hadi gelin 17 \u015eubat 1923 tarihinde idrak edilen \u0130lk \u0130zmir \u0130ktisat Kongresi\u2019ne d\u00f6nerek yapal\u0131m. Kongrenin ana hedefleri:<\/p>\n<p>&#8211; Ekonomik Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k<\/p>\n<p>&#8211; Milli \u0130ktisat<\/p>\n<p>&#8211; Sanayile\u015fme<\/p>\n<p>&#8211; E\u011fitim ve \u0130nsan Kaynaklar\u0131<\/p>\n<p>&#8211; D\u0131\u015f Ticaret<\/p>\n<p><strong>D\u00fcnyan\u0131n en ya\u015fl\u0131 a\u011fac\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Bu y\u0131l 4 bin 514 ya\u015f\u0131nda olaca\u011f\u0131 tahmin edilen &#8220;Methuselah&#8221; adl\u0131 bir a\u011fa\u00e7 bulundu. \u0130smi verilmeyen ancak daha da ya\u015fl\u0131 olan bir ba\u015fka a\u011faca daha rastland\u0131. 5 bin 73 ya\u015f\u0131nda oldu\u011fu tespit edildi. Bug\u00fcne kadar bilinen en eski a\u011fa\u00e7. B\u00fcy\u00fcme halkalar\u0131, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n son buzul \u00e7a\u011f\u0131na kadar uzanan iklim ve \u00e7evre de\u011fi\u015fikliklerini tespit etmelerine olanak sa\u011fl\u0131yor. Yakla\u015f\u0131k 11 bin y\u0131la yay\u0131lan kesintisiz bir kronoloji olu\u015fturabiliyor.<\/p>\n<p>Anthony D. Fredericks&#8217;\u0131n &#8220;In Search of the Old Ones&#8221; adl\u0131 kitab\u0131na dayanarak d\u00fcnyan\u0131n en eski a\u011fac\u0131n\u0131n duyurusunu yapan The Smithsonian Dergisi\u2019nde yay\u0131nlanm\u0131\u015f makaleden al\u0131nt\u0131 yaparak \u201cuzun\u201d ya\u015fam\u0131n anlam\u0131 ve de\u011ferini irdeleyerek sonlamak istiyorum; Fredericks anlat\u0131s\u0131n\u0131, yan yana duran biri \u00f6l\u00fc di\u011feri canl\u0131 bir \u00e7ift a\u011fa\u00e7 \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnerek bitiriyor. Muhtemelen binlerce y\u0131l \u00f6nce filizlenmi\u015f olan her iki a\u011fa\u00e7 da do\u011fan\u0131n g\u00fc\u00e7lerine kar\u015f\u0131 verilen kal\u0131c\u0131 m\u00fccadeleyi \u00f6rnekliyor.<\/p>\n<p><strong>A\u011fa\u00e7 gibi uzun \u00f6m\u00fcr <\/strong><\/p>\n<p>Uzun ya\u015fayan a\u011fa\u00e7lardan \u00e7\u0131karabilece\u011fimiz dersleri de kalk\u0131nma plan\u0131 maddeleri gibi ele alacak olursak \u00f6zeti 4 madde;<\/p>\n<p><strong>&#8211; Do\u011faya Sayg\u0131<\/strong><strong>\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p><strong>&#8211; Kendimizi Do\u011fan\u0131n Yerine Koyma<\/strong><strong>\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p><strong>&#8211; Zaman\u0131n De\u011feri<\/strong><strong>\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p><strong>&#8211; Dayan\u0131kl\u0131l\u0131k ve Azim<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<em>Not:<\/em><\/p>\n<p>&#8220;Retro&#8221;, ge\u00e7mi\u015fteki bir d\u00f6neme, \u00f6zellikle 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131na \u00f6zg\u00fc moda, m\u00fczik, tasar\u0131m vb. unsurlara at\u0131fta bulunarak genellikle eski, ama ayn\u0131 zamanda pop\u00fcler ve tekrar canlanan bir stil veya yakla\u015f\u0131m\u0131 ifade eder. &#8220;Retro&#8221; ile &#8220;demode&#8221; kelimeleri aras\u0131nda fark &#8220;retro&#8221;, genellikle olumlu &#8220;demode&#8221; ise daha olumsuz bir anlamda kullan\u0131l\u0131r ve ger\u00e7ekten modas\u0131 ge\u00e7mi\u015f ve art\u0131k pop\u00fcler olmayan bir \u015feyi ifade eder. <\/p>\n<p><em>&#8220;Ge\u00e7mi\u015fte tak\u0131l\u0131p kalmak&#8221; \u00fczerine ba\u015fka kelimeler de var tabii \u00f6rne\u011fin Nostalji: Ge\u00e7mi\u015fteki g\u00fczel an\u0131lara duyulan \u00f6zlem ya da ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fananlar\u0131 idealize etme durumu. Tarihteki g\u00f6rkemli fetihlere tak\u0131l\u0131p kalmak gibi. Eski kalk\u0131nma planlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131p bakmak buna girer mi bilmem. \u201cRetrospektif\u201d kavram\u0131yla de\u011ferlendirmeyi tercih ederim herhalde. Retrospektif k\u00f6keni, &#8220;geriye d\u00f6n\u00fck bir bak\u0131\u015f&#8221; ya da &#8220;ge\u00e7mi\u015fteki bir olay ya da deneyimi de\u011ferlendirme&#8221; anlam\u0131na geliyor. S\u00fcrekli iyile\u015fme ve \u00f6\u011frenme gibi unsurlara ev sahipli\u011fi yap\u0131yor. \u00c7\u0131kar\u0131lacak tonla ders var.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<\/p><\/div>\n<p>[ad_2]<br \/>\n<br \/><a href=\"https:\/\/www.ekonomim.com\/kose-yazisi\/retro-kalkinma-plani\/712335\">Source link <\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[ad_1] T\u00fcrkiye 100 y\u0131lda 12 adet Kalk\u0131nma Plan\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Birincisi 1963-1967, sonuncu ve 12\u2019ncisi 2024-2029<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1319,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-6489","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6489","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6489"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6489\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1319"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6489"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6489"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6489"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}