[ad_1]
\n<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Dr. \u0130smail PAMUK-YMM<\/strong><\/p>\n Gelir Vergisi Kanunu (GVK) a\u00e7\u0131s\u0131ndan gayrimenkul sat\u0131\u015flar\u0131ndan elde edilen kazan\u00e7; ticari kazan\u00e7 veya de\u011fer art\u0131\u015f\u0131 kazanc\u0131 olarak vergiye tabi tutulmaktad\u0131r. En genel anlat\u0131mla, gayrimenkul sat\u0131\u015flar\u0131 ticari bir organizasyon i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015ftiriliyorsa veya gayrimenkul sat\u0131\u015flar\u0131nda devaml\u0131l\u0131k varsa vergilendirmenin ticari kazan\u00e7 (GVK madde 37), aksi takdirde de\u011fer art\u0131\u015f\u0131 kazanc\u0131 (GVK m\u00fckerrer madde 80) olarak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilebilir.<\/p>\n GVK\u2019nun m\u00fckerrer 80\/6 maddesi uyar\u0131nca, de\u011fer art\u0131\u015f\u0131 kazanc\u0131 olarak vergilendirme yap\u0131labilmesinin temel \u015fartlar\u0131ndan biri, gayrimenkul\u00fcn (ivazs\u0131z iktisap edilenler hari\u00e7) iktisap tarihinden itibaren be\u015f y\u0131l i\u00e7inde elden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu noktada ise ta\u015f\u0131nmaz\u0131n iktisap tarihi \u00f6nem kazanmaktad\u0131r.<\/p>\n Tapu ve Kadastro Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn 16\/03\/2010 tarihli ve 2010\/4-1697 nolu genelgesine g\u00f6re cins de\u011fi\u015fikli\u011fi (cins tashihi), bir gayrimenkul mal\u0131n cinsinin;<\/p>\n \u00a0-Yap\u0131s\u0131zken yap\u0131l\u0131 hale,<\/p>\n -Yap\u0131l\u0131yken yap\u0131s\u0131z hale,<\/p>\n \u00a0-Ba\u011f, bah\u00e7e, tarla vb. iken arsaya,<\/p>\n \u00a0-Arazi iken ba\u011f, bah\u00e7e, tarla vb. duruma,\u00a0d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in paftas\u0131nda ve tapu sicilinde yap\u0131lan i\u015flemi ifade eder.<\/p>\n Konu hakk\u0131nda Vergi \u0130daresinin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, 25\/03\/2011 tarihli ve GVK-76\/2011-2\u00a0say\u0131l\u0131 Gelir Vergisi Sirk\u00fclerinde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6z konusu sirk\u00fclerin 5. b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalara g\u00f6re; arazi vasf\u0131nda iktisap edilen gayrimenkul\u00fcn belediyelerce ifraz ve taksim i\u015flemine tabi tutularak sat\u0131lmas\u0131 halinde iktisap tarihi olarak arazinin iktisap edildi\u011fi tarih de\u011fil, belediyenin ifraz i\u015flemi sonucu arsa vasf\u0131n\u0131 kazanarak, cins tashihi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihin esas al\u0131nmas\u0131 gerekir. Yine ayn\u0131 sirk\u00fclerde; arsa olarak iktisap edilen gayrimenkul \u00fczerine bina in\u015fa edilmesi veya s\u00f6z konusu gayrimenkul\u00fcn kat kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 verilmesi sonucu al\u0131nan gayrimenkullerin tapuya tescili, cins tashihi say\u0131larak tapuya tescil tarihinin iktisap tarihi olarak kabul edilmesi gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n Yukar\u0131da yer alan a\u00e7\u0131klamalardan, mali idarenin, gayrimenkullerde cins de\u011fi\u015fikli\u011fini yeni bir iktisap olarak kabul etti\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Sirk\u00fclerde yer alan bu d\u00fczenlemeye, daralt\u0131c\u0131 bir yorumla m\u00fckellef aleyhine oldu\u011fu ve kanuni bir dayana\u011f\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde ele\u015ftiriler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n \u00d6ncelikle belirtmek gerekir ki, gayrimenkullerde cins de\u011fi\u015fikli\u011finin yeni bir iktisap olarak kabul edilmesi gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde GVK\u2019nun m\u00fckerrer 80\/6 maddesinde kanuni bir d\u00fczenleme bulunmamaktad\u0131r. Di\u011fer yandan gayrimenkullerde cins de\u011fi\u015fikli\u011finin yeni bir iktisap kabul edilmesi, vergilendirme bak\u0131m\u0131ndan, birbiriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 baz\u0131 temel sorunlar ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r.<\/p>\n Bu sorunlardan ilki; cins de\u011fi\u015fikli\u011fine u\u011frayan gayrimenkul\u00fcn elden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 durumunda, GVK\u2019nun m\u00fckerrer 80\/6 maddesi kapsam\u0131nda be\u015f y\u0131ll\u0131k s\u00fcrenin cins de\u011fi\u015fikli\u011fi tarihinden itibaren dikkate al\u0131nacak olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n \u0130kinci ve en \u00f6nemli sorun ise, iktisap bedeli olarak hangi bedelin dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fidir. \u00d6rne\u011fin tarla niteli\u011fine haiz bir ta\u015f\u0131nmaz 05\/05\/1998 tarihinde iktisap edilmi\u015f ve 02\/02\/2021 tarihinde cins de\u011fi\u015fikli\u011fine u\u011frayarak arsaya d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu halde, s\u00f6z konusu arsan\u0131n iktisap tarihi 02\/02\/2021 olarak kabul edilecek ve bu tarihten itibaren be\u015f y\u0131l i\u00e7inde elden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 halinde, de\u011fer art\u0131\u015f\u0131 kazanc\u0131 olarak gelir vergisine tabi tutulacakt\u0131r. Bu durumda, vergiye tabi gelir hesaplan\u0131rken, ta\u015f\u0131nmaz\u0131n iktisap bedeli olarak esas al\u0131nacak bedel konusunda teredd\u00fct mevcuttur. Zira cins de\u011fi\u015fikli\u011fi i\u015flemi nedeniyle, ta\u015f\u0131nmaz\u0131n tapu bedelinde yeni bir de\u011fer olu\u015fmamaktad\u0131r. Di\u011fer yandan \u00f6rne\u011fe g\u00f6re ta\u015f\u0131nmaz\u0131n tarla vasf\u0131ndayken 1998 y\u0131l\u0131ndaki iktisap bedeli esas al\u0131n\u0131rsa, bu kez bedel a\u015f\u0131r\u0131 derecede d\u00fc\u015f\u00fck kalacak ve dolay\u0131s\u0131yla \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz ve adaletsiz bir vergilendirme ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n Konu hakk\u0131nda bir \u00f6zelgede; iktisap bedelinin tespitinde, tapuda kay\u0131tl\u0131 de\u011feri esas al\u0131naca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir (Kayseri VDB M\u00fckellef Hizmetleri Grup M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn\u00a0<\/strong>26\/02\/2016 tarihli ve 50426076-120[M\u00fck.80-2015\/20-590]-47 say\u0131l\u0131 \u00f6zelgesi). \u00d6zelgede yer alan \u201ctapuda kay\u0131tl\u0131 de\u011fer\u201d ifadesi, ta\u015f\u0131nmaz\u0131n cins de\u011fi\u015fikli\u011fine u\u011framadan \u00f6nceki iktisap bedelini kast etmektedir. \u00d6zelgedeki bu g\u00f6r\u00fc\u015fe yukar\u0131da a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z nedenlerle kat\u0131lm\u0131yoruz.<\/p>\n Kanaatimize g\u00f6re, e\u011fer ta\u015f\u0131nmazlarda cins de\u011fi\u015fikli\u011fi yeni bir iktisap olarak kabul ediliyorsa, o halde iktisap bedelinin de cins de\u011fi\u015fikli\u011fi tarihindeki rayi\u00e7 bedele yak\u0131n yeni bir bedel olmas\u0131 icap eder. Bu bedel ise, tespitin kolayl\u0131\u011f\u0131 ve kanuni \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc bulunmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan emlak<\/a> vergisi de\u011feri olabilir. Bu \u015fekilde, en az\u0131ndan daha adaletli bir vergilendirme yap\u0131labilecektir.<\/p>\n Bu noktada a\u00e7\u0131klanmas\u0131 gereken son husus, kat irtifak\u0131 tapusunun al\u0131nma tarihinin iktisap tarihi olarak kabul edilip edilmeyece\u011fine ili\u015fkindir. Kat irtifak\u0131; bir arsa \u00fczerinde yap\u0131lmakta olan veya ileride yap\u0131lacak bir yap\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z b\u00f6l\u00fcmleri i\u00e7in yap\u0131 tamamland\u0131ktan sonra ge\u00e7ilecek kat m\u00fclkiyetine esas olmak \u00fczere, arsan\u0131n maliki veya arsan\u0131n ortak malikleri taraf\u0131ndan Kat M\u00fclkiyeti Kanunu h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re kurulan irtifak hakk\u0131d\u0131r. Gayrimenkul sat\u0131c\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan konuya ili\u015fkin bir \u00f6zelgede;\u00a0\u00a0\u201cG\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki kimi mevcut uygulamalarda, hen\u00fcz in\u015faat\u0131 bitmemi\u015f konutlar i\u00e7in fiili teslim tarihinden \u00f6nce kat irtifak\u0131 tesis edildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu uygulamadan hareketle kat irtifak\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesi, tek ba\u015f\u0131na vergiyi do\u011furan olay\u0131n meydana gelmesi i\u00e7in yeterli de\u011fildir.\u201d<\/em>\u00a0\u015feklinde a\u00e7\u0131klama yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (\u0130zmir VDB M\u00fckellef Hizmetleri Usul Grup M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn 28\/07\/2016 tarihli ve 67854564-010-380 say\u0131l\u0131 \u00f6zelgesi). Bizim de kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu \u00f6zelgede a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtildi\u011fi \u00fczere, sadece kat irtifak\u0131 tapusunun verilmesi halinde vergiyi do\u011furan olay vuku bulmamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kat irtifak\u0131 tapusu ile konut veya i\u015fyerinin arsa pay\u0131 al\u0131c\u0131s\u0131na ge\u00e7mektedir. Ancak teslime konu olan arsa pay\u0131 de\u011fil, konut veya i\u015fyerinin kendisidir.<\/p>\n Bu duruma tersinden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, al\u0131c\u0131lar a\u00e7\u0131s\u0131ndan sadece kat irtifak\u0131 tapusunun al\u0131nmas\u0131 halinde, irtifak tapusu al\u0131nma tarihinin iktisap tarihi olarak kabul edilmemesi gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Ancak 25\/03\/2011 tarihli ve GVK-76\/2011-2\u00a0say\u0131l\u0131 Gelir Vergisi Sirk\u00fclerinde yer alan 3 numaral\u0131 \u00f6rnekte; kat irtifak\u0131 tapusunun 03\/03\/2009 tarihinde, kat m\u00fclkiyeti tapusunun ise 06\/12\/2010 tarihinde al\u0131nan gayrimenkul\u00fcn,\u00a0 iktisap tarihi olarak kat irtifak\u0131 tapusunun al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 03\/03\/2009 tarihinin esas al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir. \u00dclkemizde kat irtifak\u0131 tesis edilerek fiilen kullan\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k kat m\u00fclkiyeti ge\u00e7meyen gayrimenkullerin say\u0131s\u0131 \u00e7ok fazlad\u0131r. Vergi \u0130daresinin, bu ger\u00e7ek durumu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak bahse konu d\u00fczenlemeyi yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n<\/p><\/div>\n