tar\u0131m<\/a> \u00fcr\u00fcnlerinin pazarlanmas\u0131 hari\u00e7 olmak \u00fczere, yol, su, kanalizasyon ve benzeri altyap\u0131 tesisleri ile k\u00f6ylere ait di\u011fer hizmetlerin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesine yard\u0131mc\u0131 olmak, bizzat yapmak, yapt\u0131rmak ve k\u0131rsal kalk\u0131nmay\u0131 sa\u011flamak \u00fczere, t\u00fcm k\u00f6ylerin i\u015ftiraki ile o il\u00e7enin ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan, k\u00f6ylere hizmet g\u00f6t\u00fcrme birli\u011fi kurulabilir.<\/p>\n2022 y\u0131l\u0131 sonu itibariyle k\u00f6ylere hizmet g\u00f6t\u00fcrme birliklerinin say\u0131s\u0131 451\u2019dir.<\/p>\n
K\u00f6ylere hizmet g\u00f6t\u00fcrme birlikleri k\u00f6ylerin temel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131nda fonksiyon bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli olmakla birlikte, asl\u0131nda bir kamu idaresi olan s\u00f6z konusu birliklerin kamu idarelerinin tabi oldu\u011fu bir \u00e7ok kanuna tabi olmamas\u0131 beraberinde \u00e7e\u015fitli \u015feffafl\u0131k ve kamu kayna\u011f\u0131n\u0131n suiistimali gibi tart\u0131\u015fmalar\u0131 (Birlik ba\u015fkanlar\u0131na d\u00f6rt \u00e7eker l\u00fcks jeepler al\u0131nmas\u0131 vb.) getirmektedir.<\/p>\n
\u00d6te yandan, k\u00f6ylere hizmet g\u00f6t\u00fcrme birliklerinin bulundu\u011fu illerde hemen hemen ayn\u0131 fonksiyonu ifa eden il \u00f6zel idarelerinin de bulunmas\u0131 beraberinde hizmetlerde tekerr\u00fcr\u00fc ve il \u00f6zel idaresi vas\u0131tas\u0131yla yap\u0131lmas\u0131 gereken hizmetlerin dolamba\u00e7l\u0131 yollarla daha kolay \u015fekilde s\u00f6z konusu birlikler \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi gibi uygulamalara yol a\u00e7maktad\u0131r. Bu durum Say\u0131\u015ftay\u2019\u0131n denetim raporlar\u0131nda da dile getirilmektedir.<\/p>\n
1. K\u00f6ylere hizmet g\u00f6t\u00fcrme birliklerinin y\u00f6netim yap\u0131s\u0131
– Birlik ba\u015fkan\u0131 merkez il\u00e7elerde vali veya g\u00f6revlendirece\u011fi vali yard\u0131mc\u0131s\u0131, di\u011fer il\u00e7elerde kaymakamd\u0131r.
– K\u00f6ylere hizmet g\u00f6t\u00fcrme birli\u011finin meclisi, birlik ba\u015fkan\u0131 ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda, birli\u011fe \u00fcye k\u00f6ylerin muhtarlar\u0131 ve o il\u00e7eden se\u00e7ilen il genel meclisi \u00fcyelerinden olu\u015fur. K\u00f6ylere hizmet g\u00f6t\u00fcrme birli\u011finin enc\u00fcmeni birlik ba\u015fkan\u0131n\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda, meclisin kendi \u00fcyeleri aras\u0131ndan gizli oyla se\u00e7ece\u011fi iki il genel meclisi \u00fcyesi ve iki k\u00f6y muhtar\u0131 olmak \u00fczere be\u015f ki\u015fiden olu\u015fur.<\/p>\n
2. K\u00f6ylere hizmet g\u00f6t\u00fcrme birliklerinin mali i\u015fleyi\u015fi
K\u00f6ylere hizmet g\u00f6t\u00fcrme birlikleri \u00f6nemli miktarda kamu kayna\u011f\u0131 kullanan kurumlard\u0131r. \u00d6rne\u011fin, K\u00f6ylerin Altyap\u0131s\u0131n\u0131n Desteklenmesi Projesi (K\u00d6YDES) k\u00f6ylere hizmet g\u00f6t\u00fcrme birlikleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla uygulanmaktad\u0131r. 2022 y\u0131l\u0131nda Proje kapsam\u0131nda 3.110.964.000 TL \u00f6denek tahsis edilmi\u015f olup, \u00f6dene\u011fin tamam\u0131 \u0130LBANK nezdindeki k\u00f6ylere hizmet g\u00f6t\u00fcrme birlikleri hesaplar\u0131na aktar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
Genel olarak mahalli idare birlikleri kamu idarelerinin b\u00fct\u00e7e ve muhasebe sistemini d\u00fczenleyen 5018 say\u0131l\u0131 Kamu Mali Y\u00f6netimi ve Kontrol Kanunu\u2019na tabi olmakla birlikte k\u00f6yler ve k\u00f6ylerin olu\u015fturduklar\u0131 birlikler s\u00f6z konusu kanuna tabi de\u011fildir. Bu nedenle, s\u00f6z konusu idareler b\u00fct\u00e7e yapmak zorunda olmad\u0131\u011f\u0131 gibi harcamalar\u0131n\u0131 belli bir b\u00fct\u00e7e, plan ve program dahilinde harcamak zorunda de\u011fildir. Ayr\u0131ca s\u00f6z konusu kurumlar b\u00fct\u00e7e ve muhasebe sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 raporlay\u0131p herhangi bir merciye vermez.
S\u00f6z konusu idarelerin kendilerine \u00f6zg\u00fc gelirleri pek bulunmamakta olup, giderlerini il \u00f6zel idareleri ve di\u011fer kamu idarelerince kendilerine aktar\u0131lan \u00f6deneklerle icra etmektedir.
Mahalli idare birlikleri kendilerine verilen hizmetleri ifa etmek i\u00e7in bir tak\u0131m mal ve hizmet al\u0131mlar\u0131nda bulunmak zorundad\u0131r. Kamu idarelerinin ihale ve sat\u0131nalma uygulamalar\u0131 4734 say\u0131l\u0131 Kamu \u0130hale Kanunu\u2019nda d\u00fczenlenmi\u015ftir. S\u00f6z konusu kanun belediye veya il \u00f6zel idarelerinden olu\u015fan birlikleri kapsamas\u0131na kar\u015f\u0131n k\u00f6yleri veya k\u00f6ylerden olu\u015fan mahalli idare birliklerini kapsamamaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, k\u00f6ylere hizmet g\u00f6t\u00fcrme birlikleri ihale ve sat\u0131nalma uygulamalar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan 4734 say\u0131l\u0131 Kanun h\u00fck\u00fcmlerine veya ba\u015fka herhangi bir kurala ba\u011fl\u0131 bulunmamaktad\u0131r.
5355 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a g\u00f6re; bakanl\u0131klar ve di\u011fer merkezi idare kurulu\u015flar\u0131 ile il \u00f6zel idareleri; k\u00f6ye y\u00f6nelik hizmetlere ili\u015fkin yap\u0131m, bak\u0131m ve onar\u0131m i\u015fleri, b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f yol, elektrifikasyon, k\u00f6y yolu, i\u00e7me suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131, kendi b\u00fct\u00e7elerinde bu hizmetler i\u00e7in ayr\u0131lan \u00f6denekleri k\u00f6ylere hizmet g\u00f6t\u00fcrme birliklerine aktarmak suretiyle ger\u00e7ekle\u015ftirebilirler. Aktarma i\u015flemi merkezi idare kurulu\u015flar\u0131nda ilgili bakan\u0131n, il \u00f6zel idarelerinde valinin onay\u0131yla yap\u0131l\u0131r ve bu \u00f6denekler tahsis amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131lamaz. Bu takdirde i\u015f, birli\u011fin tabi oldu\u011fu usul ve esaslara g\u00f6re sonu\u00e7land\u0131r\u0131l\u0131r. \u0130l \u00f6zel idaresi b\u00fct\u00e7e gelirlerinin ne kadar\u0131n\u0131n k\u00f6ylere hizmet g\u00f6t\u00fcrme birliklerine aktar\u0131laca\u011f\u0131, k\u00f6ylere hizmet g\u00f6t\u00fcrme birliklerinin sunaca\u011f\u0131 yat\u0131r\u0131m pl\u00e2n\u0131, y\u0131ll\u0131k \u00e7al\u0131\u015fma program\u0131 ve uygulama projelerine g\u00f6re il genel meclisince kararla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r.
Bu durum il \u00f6zel idarelerince k\u00f6ylere y\u00f6nelik olarak asl\u0131nda ihale yoluyla yap\u0131lmas\u0131 gereken mal ve hizmet al\u0131m\u0131 ile yap\u0131m i\u015flerinin il \u00f6zel idarelerince \u00f6dene\u011fin k\u00f6ylere hizmet g\u00f6t\u00fcrme birliklerine aktar\u0131lmas\u0131 suretiyle ihalesiz \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131 gibi yollara ba\u015fvurulmas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. Hatta k\u00f6ylere y\u00f6nelik olmayan devlet hastanesi, kayak tesisi, halk k\u00fct\u00fcphanesi ve huzurevi yap\u0131m\u0131 gibi i\u015fler de s\u0131rf 4734 say\u0131l\u0131 Kanundaki ihale prosed\u00fcrlerinden ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in kamu idarelerince k\u00f6ylere hizmet g\u00f6t\u00fcrme birliklerine \u00f6denek aktar\u0131lmas\u0131 suretiyle s\u00f6z konusu birliklerce ihalesiz \u015fekilde ve herhangi bir yat\u0131r\u0131m plan\u0131, y\u0131ll\u0131k \u00e7al\u0131\u015fma program\u0131 ve uygulama projelerine dayanmayan ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir.
S\u00f6z konusu hileli ve dolamba\u00e7l\u0131 i\u015flemler s\u00fcrekli Say\u0131\u015ftay raporlar\u0131nda dile getirilmesine kar\u015f\u0131n d\u00fczeltilmesine y\u00f6nelik herhangi bir aksiyon al\u0131nmamaktad\u0131r.<\/p>\n
3. Denetim
Gerek 5018 say\u0131l\u0131 Kanun gerekse 6085 say\u0131l\u0131 Say\u0131\u015ftay Kanunu\u2019na g\u00f6re Say\u0131\u015ftay\u2019\u0131n denetim yetkisi genel y\u00f6netim kapsam\u0131ndaki kamu idarelerini kapsamaktad\u0131r. K\u00f6yler ve k\u00f6ylere hizmet g\u00f6t\u00fcrme birlikleri genel y\u00f6netim kapsam\u0131nda bulunmad\u0131klar\u0131ndan Say\u0131\u015ftay\u2019\u0131n denetime tabi de\u011fildir.
5355 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a g\u00f6re, mahall\u00ee idare birliklerinin denetimi \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019nca yap\u0131l\u0131r. Valiler ve kaymakamlar gerekli g\u00f6rd\u00fcklerinde \u00fclke d\u00fczeyinde kurulan birlikler d\u0131\u015f\u0131ndaki birlikleri denetleyebilirler. K\u00f6ylere hizmet g\u00f6t\u00fcrme birlikleri gibi Say\u0131\u015ftay\u2019\u0131n d\u0131\u015f denetimine t\u00e2bi olmayan mahall\u00ee idare birliklerinin, \u0130\u00e7i\u015fler Bakanl\u0131\u011f\u0131, valiler veya kaymakamlarca mal\u00ee denetimi sonucunda tespit edilen kamu zarar\u0131 \u00fczerine yap\u0131lan ki\u015fi borcu teklifleri, birlik meclisinde g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclerek karara ba\u011flan\u0131r.
S\u00f6z konusu kanunda, k\u00f6ylere hizmet g\u00f6t\u00fcrme birli\u011finin denetim yetkisinin birlik ba\u015fkan\u0131 olan kaymakama verilmesi bir insan\u0131n kendi kendini denetlemesi gibi rasyonel olmayan bir durumu ifade etmektedir.<\/p>\n
Sonu\u00e7
K\u00f6ylere hizmet g\u00f6t\u00fcrme birlikleri k\u00f6ylerin altyap\u0131 ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131nda \u00f6nemli fonksiyonlara sahip bulunmas\u0131na kar\u015f\u0131n gerek s\u00f6z konusu kurumlara ili\u015fkin yeterli \u015feffafl\u0131k ve hesap verebilirli\u011fin bulunmamas\u0131 gerekse mali y\u00f6netime ili\u015fkin bir\u00e7ok kanundan muaf olmalar\u0131 beraberinde s\u00f6z konusu kurumlar\u0131n ne i\u015f yapt\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin sorular\u0131 getirdi\u011fi gibi kamu kayna\u011f\u0131nda suiistimal vb. k\u00f6t\u00fc uygulamalar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r.
Bu nedenle, kamu kayna\u011f\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 a\u015fik\u00e2r olan s\u00f6z konusu kurumlar\u0131n yeniden d\u00fczenlenerek \u015feffafl\u0131k ve hesap verebilirli\u011fi artt\u0131r\u0131lmal\u0131, il \u00f6zel idareleriyle olan hizmet tekerr\u00fcr\u00fcne yol a\u00e7an durumlar ortadan kald\u0131r\u0131lmal\u0131 ve di\u011fer kamu idarelerince ihale yoluyla yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u015flerin \u00f6denek aktar\u0131lmas\u0131 suretiyle dolamba\u00e7l\u0131 yollarla s\u00f6z konusu birlikler \u00fczerinden ihalesiz \u015fekilde herhangi bir yat\u0131r\u0131m plan\u0131, y\u0131ll\u0131k \u00e7al\u0131\u015fma program\u0131 ve uygulama projelerine dayanmadan yap\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmelidir.<\/p>\n
KAYNAK\u00c7A
Ahmet ARSLAN; Yeni Kamu Mali Y\u00f6netimi, 5. Bask\u0131, Ankara.
www.maliekonomim.com<\/p>\n<\/p><\/div>\n
[ad_2]
\n
Source link <\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"[ad_1] Ahmet Arslan K\u00f6ylere Hizmet G\u00f6t\u00fcrme Birlikleri; ad\u0131ndan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere, k\u00f6ylerin yol, su, kanalizasyon<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1319,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-3942","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3942","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3942"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3942\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1319"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3942"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3942"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3942"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}