{"id":3180,"date":"2023-09-04T17:00:15","date_gmt":"2023-09-04T14:00:15","guid":{"rendered":"https:\/\/egemhabertv.com\/?p=3180"},"modified":"2023-09-04T17:00:15","modified_gmt":"2023-09-04T14:00:15","slug":"ihracatta-rekabet-avantajimizi-komsu-ulkelere-kaptirmamaliyiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/egemhabertv.com\/?p=3180","title":{"rendered":"\u0130hracatta rekabet avantaj\u0131m\u0131z\u0131 kom\u015fu \u00fclkelere kapt\u0131rmamal\u0131y\u0131z"},"content":{"rendered":"

[ad_1]
\n<\/p>\n

\n

2023 y\u0131l\u0131n\u0131n son \u00e7eyre\u011fine giriyoruz. Son a\u00e7\u0131klanan d\u0131\u015f ticaret rakamlar\u0131na g\u00f6re Ocak-Temmuz d\u00f6neminde ge\u00e7en y\u0131l\u0131n ayn\u0131 d\u00f6nemine g\u00f6re,\u00a0ihracat %0,6 oran\u0131nda azalarak 143 milyar 435 milyon dolar<\/a>;\u00a0ithalat %5,1 oran\u0131nda artarak 217 milyar 52 milyon dolar olarak ger\u00e7ekle\u015fti. D\u0131\u015f ticaret rakamlar\u0131 bu \u015fekilde seyrederse ihracat yakla\u015f\u0131k 270 milyar dolar; ithalat ise yakla\u015f\u0131k 365 milyar dar olacak gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. B\u00f6ylelikle, Cumhuriyetimizin 100\u2019\u00fcnc\u00fc y\u0131l\u0131n\u0131 yakla\u015f\u0131k 100 milyar dolar d\u0131\u015f ticaret a\u00e7\u0131\u011f\u0131 ile tamamlayaca\u011f\u0131z. D\u0131\u015f ticaretimizin kompozisyonuna bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise en \u00e7ok ithalat ve ihracat yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z (yakla\u015f\u0131k %50) \u00fclke grubunun Avrupa Birli\u011fi oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Bu nedenle, AB pazar\u0131ndaki geli\u015fmeleri yak\u0131ndan takip etmemiz gerekiyor.<\/p>\n

\u0130hracat konusunda en \u00f6ne \u00e7\u0131kan noktalardan biri, S\u0131n\u0131rda Karbon Mekanizmas\u0131. Ekim ay\u0131nda S\u0131n\u0131rda Karbon Mekanizmas\u0131na ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi ba\u015fl\u0131yor ve bu 3 y\u0131l uygulanacak. \u0130hracat pazar\u0131nda ciddi sorun ya\u015famamak ad\u0131na 3 y\u0131l i\u00e7inde benzer uygulamalar\u0131 bizim de hayata ge\u00e7irmemiz gerekiyor. \u0130klim ve \u00e7evre ile ilgili bu d\u00fczenlemeler tart\u0131\u015f\u0131l\u0131rken yine ihracat\u0131m\u0131z\u0131 yak\u0131ndan ilgilendiren bir konuyu da atlamamak gerekiyor. Bu y\u0131l Kas\u0131m ay\u0131nda bizim de i\u00e7inde bulundu\u011fumuz men\u015fe kurallar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131yan B\u00f6lgesel Konvansiyon revize ediliyor.<\/p>\n

Men\u015fe neden \u00f6nemli?<\/strong><\/p>\n

Men\u015fe, en genel haliyle e\u015fyan\u0131n ekonomik milliyeti olarak tan\u0131mlan\u0131r. E\u015fyan\u0131n men\u015feini belirlemek; \u00fcr\u00fcn\u00fcn tamamen elde edildi\u011fi sekt\u00f6re g\u00f6re; \u00f6rne\u011fin maden, tar\u0131m<\/a> sekt\u00f6rlerinde g\u00f6receli daha kolay iken birden fazla \u00fclke girdisi i\u00e7eren \u00fcr\u00fcnlerde, sanayi \u00fcr\u00fcnlerinde oldu\u011fu gibi – olduk\u00e7a zor olabiliyor. Bu noktada, men\u015fe kazand\u0131r\u0131c\u0131 i\u015flem ve i\u015f\u00e7ilik kavram\u0131 devreye giriyor. Tercihli men\u015fede oldu\u011fu gibi bu kurallar ilgili serbest ticaret antla\u015fmalar\u0131yla daha somut olarak belirlenebiliyor. Bu bazen girdiler ile bitmi\u015f \u00fcr\u00fcn\u00fcn farkl\u0131 tarifede s\u0131n\u0131fland\u0131rmas\u0131n\u0131 yeterli g\u00f6r\u00fcrken, bazen de fabrika \u00e7\u0131k\u0131\u015f fiyat\u0131na (ex works fiyat\u0131) en az \u00fclke katk\u0131s\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131 olmas\u0131 bekleniyor. \u00d6rne\u011fin, bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn o \u00fclke men\u015feli say\u0131lmas\u0131 i\u00e7in men\u015feli olmayan girdi miktar\u0131n\u0131 azami fabrika \u00e7\u0131k\u0131\u015f fiyat\u0131n\u0131n en az %40\u2019n\u0131 ge\u00e7meyecek \u015fekilde belirleyebilmesi, di\u011fer bir ifadeyle ilgili \u00fclke katma de\u011ferinin en az %60 olmas\u0131 gerekir. Bu hesaplamay\u0131 yaparken ilgili \u00fclkedeki \u00fcretim maliyetleri, i\u015f\u00e7ilik, k\u00e2r bu hesaplaman\u0131n i\u00e7inde yer al\u0131yor. \u0130thalata ba\u011f\u0131ml\u0131 bir \u00fcretim yap\u0131m\u0131z\u0131n olmas\u0131 ve bu ithalat\u0131n %75-80\u2019lerinin girdi ara mal\u0131 oldu\u011fu dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bu hesaplaman\u0131n bizim i\u00e7in ne kadar \u00f6nemli oldu\u011fu ve bu katk\u0131 oran\u0131na ula\u015fman\u0131n da ne kadar zor oldu\u011funu tahmin edebilirsiniz.<\/p>\n

\u00dclke men\u015fei kazan\u0131m\u0131nda zaman zaman \u00fclke veya \u00fclke gruplar\u0131 bir araya gelebiliyor ve \u00e7apraz k\u00fcm\u00fclasyon sistemini olu\u015fturabiliyorlar. B\u00f6ylelikle, taraf \u00fclke men\u015feli girdilerin kullan\u0131m\u0131 k\u00fcm\u00fclasyon sistemine te\u015fvik ediliyor. Verilen \u00f6rnekten yola \u00e7\u0131kacak olursak men\u015fe kazan\u0131m\u0131 i\u00e7in fabrika \u00e7\u0131k\u0131\u015f fiyat\u0131n\u0131n %60\u2019\u0131 \u015fekilde belirlenen imalat ko\u015fulu k\u00fcm\u00fclasyon sistemi sayesinde \u00fcr\u00fcne men\u015fe kazand\u0131r\u0131labilir. \u00d6rne\u011fin; AB, M\u0131s\u0131r ve T\u00fcrkiye aras\u0131nda bir \u00e7apraz k\u00fcm\u00fclasyon var. \u00dclkeler kendi aralar\u0131nda tercihli yani avantajl\u0131 ticaret yapmak i\u00e7in fabrika \u00e7\u0131k\u0131\u015f fiyat\u0131 i\u00e7indeki %60 imalat ko\u015fulunu hesaplarken birbirlerinin girdilerini o \u00fclke men\u015feli olarak k\u00fcm\u00fcle edebiliyor. B\u00f6ylelikle, k\u00fcm\u00fclasyon sistemi i\u00e7erisinde ortak olarak belirlenen men\u015fe kurallar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde \u00fcr\u00fcne men\u015fe kazand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi sistemde taraf \u00fclkeler aras\u0131nda da ticaret art\u0131yor.<\/p>\n

B\u00f6lgesel Konvansiyon g\u00fcncelleniyor<\/strong><\/p>\n

Halihaz\u0131rda iki ayr\u0131 \u00e7apraz men\u015fei k\u00fcm\u00fclasyonu sistemine taraf durumday\u0131z. Bunlardan biri olan Pan Avrupa Akdeniz Men\u015fei K\u00fcm\u00fclasyonu Sistemi (PAAMK); bu sistem i\u00e7inde bizimle birlikte Avrupa Birli\u011fi, EFTA \u00fclkeleri (\u0130svi\u00e7re, Lihten\u015ftayn,\u00a0\u0130zlanda ve Norve\u00e7), Cezayir, Fas, Filistin,\u00a0\u0130srail, L\u00fcbnan, M\u0131s\u0131r, Tunus ve Faroe Adalar\u0131 bulunuyor. Bu sistem \u00e7apraz men\u015fei k\u00fcm\u00fclasyonu esas\u0131na dayal\u0131 bir serbest ticaret alan\u0131 sistemidir ve bu sistemde AB, EFTA \u00fclkeleri, Fas,\u00a0\u0130srail, M\u0131s\u0131r ve Tunus ile tercihli ticarette \u00e7apraz men\u015fei k\u00fcm\u00fclasyonu uyguluyoruz. Di\u011feri ise Bat\u0131 Balkan Men\u015fei K\u00fcm\u00fclasyonu Sistemi (BBMK) ve bu sistem T\u00fcrkiye, AB, Bat\u0131 Balkan \u00fclkelerinin (Arnavutluk, Bosna\u2010Hersek, Makedonya, Karada\u011f\u00a0ve S\u0131rbistan) d\u00e2hil oldu\u011fu \u00e7apraz men\u015fei k\u00fcm\u00fclasyonu esas\u0131na dayal\u0131 serbest ticaret alan\u0131 sistemidir. Bu iki sistemi i\u00e7ine alan ve ayr\u0131 ayr\u0131 d\u00fczenlenmi\u015f\u00a0olan ekler ve \u00e7ok say\u0131daki men\u015fei protokolleri \u201cB\u00f6lgesel Konvansiyon\u201d kapsam\u0131nda, \u00e7ok tarafl\u0131 bir s\u00f6zle\u015fme ile tek elden d\u00fczenlenmi\u015ftir. Ama\u00e7 PAAMK ve BBMK\u2019y\u0131 konsolide ederek Konvansiyona taraf \u00fclkeler aras\u0131ndaki men\u015fei kurallar\u0131n\u0131 yeknesak hale getirmektir. Bu Kas\u0131m ay\u0131nda da bu b\u00f6lgesel konvansiyonun g\u00fcncellenmesi planlan\u0131yor.<\/p>\n

G\u00fcncellemede \u00f6ne \u00e7\u0131kan en \u00f6nemli konu men\u015fe kazan\u0131m kurallar\u0131n\u0131n daha kolay ve esnek bir hale getirilmesidir. Bu \u00e7er\u00e7evede, belirlenen men\u015fei kurallar\u0131 esnetilerek konvansiyon i\u00e7inde olan \u00fclkeler aras\u0131nda daha az katk\u0131 yap\u0131larak men\u015fei kazan\u0131m\u0131n \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131l\u0131yor ve b\u00f6ylece kendi i\u00e7inde daha avantajl\u0131 bir ticaret yarat\u0131lm\u0131\u015f oluyor. \u00d6rne\u011fin, 8703\u2019teki binek otomobiller i\u00e7in men\u015feli olamayan girdi oran\u0131 fabrika \u00e7\u0131k\u0131\u015f fiyat\u0131na nazaran %40\u2019tan %45\u2019e \u00e7\u0131k\u0131yor. Yani men\u015fe kazanmak i\u00e7in o \u00fclkede %60 yerine %55 katma de\u011fer yaratmak yetiyor. Yine 8528 tarife pozisyonunda yer alan LCD televizyonlar i\u00e7in fabrika \u00e7\u0131k\u0131\u015f fiyat\u0131n\u0131n %40\u2019\u0131n\u0131 ge\u00e7meyen imalat kural\u0131 %50\u2019ye esnetiliyor ya da \u00fcr\u00fcn\u00fcn yer ald\u0131\u011f\u0131 pozisyona ve 8529 d\u0131\u015f\u0131nda di\u011fer pozisyonlardaki girdilerden imalat \u015feklinde bir kolayl\u0131k getiriliyor.<\/p>\n

Di\u011fer de\u011fi\u015fiklik ise tolerans kural\u0131nda yap\u0131l\u0131yor. Tolerans, bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00fcretiminde kullan\u0131lan men\u015feli olmayan girdilerin liste kurallar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamaks\u0131z\u0131n kullan\u0131labilece\u011fi azami oran\u0131 ifade eder ve bu oran %10\u2019dan %15\u2019e y\u00fckseltiliyor.<\/p>\n

Ayr\u0131ca, k\u00fcm\u00fclasyon tan\u0131m\u0131 da yenileniyor ve \u201ctam k\u00fcm\u00fclasyon\u201d uygulamas\u0131na ge\u00e7iliyor. Tam k\u00fcm\u00fclasyona, di\u011fer men\u015fe k\u00fcm\u00fclasyonu t\u00fcrlerinden farkl\u0131 olarak \u201ci\u015f\u00e7ilik ve i\u015flem k\u00fcm\u00fclasyonu\u201d deniliyor. Bir anlamda men\u015feli olmayan girdiler \u00fczerinde bir taraf \u00fclkede ger\u00e7ekle\u015ftirilen i\u015f\u00e7ilik ve i\u015flem di\u011fer taraf \u00fclkede ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olarak say\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

\u00d6nemli de\u011fi\u015fikliklerden bir di\u011feri de geri \u00f6deme yasa\u011f\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131. Revize ile 50. ve 63. fas\u0131llarda yer alan \u00fcr\u00fcnler hari\u00e7 olmak \u00fczere, geri \u00f6deme yasa\u011f\u0131 maddesi kald\u0131r\u0131l\u0131yor. Bu en basit anlam\u0131yla, PAAMK b\u00f6lgesinde \u00fcretim i\u00e7in kullan\u0131lan ithal girdiler \u00fczerindeki vergilerin geri al\u0131namayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na geliyor. K\u0131sacas\u0131 konvansiyon d\u0131\u015f\u0131ndaki bir \u00fclkeden bir girdi, dahilde i\u015fleme rejimi kapsam\u0131nda vergisiz ithal edilmi\u015fse, bu maddenin vergisi ihracat an\u0131nda \u00f6denmiyor. Bu uygulama sadece tekstil ve haz\u0131r giyim sekt\u00f6r\u00fc i\u00e7in uygulanmayacak.<\/p>\n

\"\"Ne yap\u0131lmal\u0131?<\/h2>\n

B\u00f6lgesel konvansiyonun g\u00fcncellenmesi kapsam\u0131nda alternatif kurallar belirleniyor ve bu kurallar\u0131n uygulanmas\u0131 i\u00e7in ge\u00e7i\u015f \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde PAAMK\u2019a taraf \u00fclkeler aras\u0131nda mevcut serbest ticaret anla\u015fmalar\u0131n\u0131n eki men\u015fei protokollerinin, ilgili anla\u015fmada \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u015fekilde al\u0131nacak bir kararla bu alternatif kurallara at\u0131f yapacak \u015fekilde tadil edilmesi gerekiyor. Ancak, Avrupa Komisyonu koordinasyonunda, Revize B\u00f6lgesel Konvansiyonun \u00e7at\u0131 yap\u0131 olarak b\u00f6lgede tek men\u015fei kural b\u00fct\u00fcn\u00fc olmas\u0131 s\u00fcrecinin sonu\u00e7lanmas\u0131n\u0131 beklemeden, istekli taraf \u00fclkelerde bir an evvel hayata ge\u00e7irilmesi i\u00e7in gerekli \u00e7al\u0131\u015fmalar ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015f; alternatif kurallar 1 Eyl\u00fcl 2021 tarihi itibar\u0131yla ilk a\u015famada AB ile EFTA \u00fclkeleri, Arnavutluk, Kuzey Makedonya, Faroe Adalar\u0131, G\u00fcrcistan, Filistin, \u00dcrd\u00fcn, Moldova, S\u0131rbistan, Karada\u011f, Bosna-Hersek, Kosova aras\u0131nda ve bu \u00fclkelerin de kendi aralar\u0131nda uygulanmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131. Fas, M\u0131s\u0131r, Tunus ve S\u0131rbistan da yeni kurallara kat\u0131lmay\u0131 kabul etti\u011fini duyurmu\u015f durumda. \u00a0<\/p>\n

T\u00fcrkiye olarak biz hala kat\u0131l\u0131ma ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015f bildirmedik. \u015eu ana kadar \u015fartl\u0131 deste\u011fimizi dile getirdik. M\u00fczakereler s\u0131ras\u0131nda \u00fclke \u00e7ekincesi olarak geri verme yasa\u011f\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 g\u00f6sterdik. AB ile olan G\u00fcmr\u00fck Birli\u011finde ortak g\u00fcmr\u00fck tarifesini korumak i\u00e7in bir telafi edici vergi alma durumu s\u00f6z konusu. Bu konuda bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olmadan bu revize b\u00f6lgesel konvansiyona kat\u0131l\u0131m tatbik edilmeyece\u011fi ifade edildi. Aksi durumda AB\u2019ye yap\u0131lacak ihracatlarda g\u00fcmr\u00fck birli\u011finden dolay\u0131 biz TEV \u00f6derken; anla\u015fmaya \u00fcye \u00fclkeler, k\u00fcm\u00fclasyon d\u0131\u015f\u0131 \u00fclkelerden ithal ettikleri \u00fcr\u00fcnler i\u00e7in bir vergi \u00f6demeyecekler. G\u00fcmr\u00fck birli\u011finden dolay\u0131 revize konvansiyonu kabul etmek bu a\u00e7\u0131dan anlaml\u0131 olmayacakt\u0131r. Ancak revize konvansiyon konusuna daha geni\u015f perspektiften bakmak ve en \u00f6nemli ihracat pazar\u0131ndaki rekabet avantaj\u0131m\u0131z\u0131 kaybetmemek i\u00e7in m\u00fczakerelere devam etmemiz gerekiyor.<\/p>\n

Konuyu AB a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirdi\u011fimizde ise; AB, B\u00f6lgesel Konvansiyona taraf \u00fclkelerle d\u0131\u015f ticaretini art\u0131rmak istiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00fcretmek i\u00e7in daha fazla 3. \u00fclke men\u015feli par\u00e7a kullanmaya ihtiya\u00e7 duyuyor. Bu anla\u015fmayla; kendine yak\u0131n co\u011frafyada bir avantajl\u0131 b\u00f6lge olu\u015fturarak kendi ihracat pazar\u0131n\u0131 art\u0131rmak ve \u00c7in gibi uzak do\u011fu \u00fclkelerine kar\u015f\u0131 avantajl\u0131 duruma ge\u00e7mek istiyor. Bu nedenle, T\u00fcrkiye s\u00fcrece dahil olmad\u0131\u011f\u0131nda, konvansiyona taraf \u00fclkelere kar\u015f\u0131 rekabet kayb\u0131na u\u011frayacak, d\u0131\u015f ticaret hacmi d\u00fc\u015fecektir. Men\u015fe ile ilgili olu\u015fan yeni kurallar\u0131n sistemine dahil olmazsak, bunun \u00fclkemizin tedarik sanayiini olumsuz etkileyece\u011fi a\u015fik\u00e2r. Orta ve uzun vadede bir\u00e7ok sekt\u00f6r olumsuz etkilenecek, yeni yat\u0131r\u0131m \u00e7ekmek veya mevcut yat\u0131r\u0131mlar\u0131 \u00fclkemizde tutmak ciddi sorun te\u015fkil edecektir. Bu yat\u0131r\u0131mlar\u0131n Fas ve S\u0131rbistan gibi \u00fclkelere kaymas\u0131 da muhtemeldir.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n<\/p><\/div>\n

[ad_2]
\n
Source link <\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[ad_1] 2023 y\u0131l\u0131n\u0131n son \u00e7eyre\u011fine giriyoruz. Son a\u00e7\u0131klanan d\u0131\u015f ticaret rakamlar\u0131na g\u00f6re Ocak-Temmuz d\u00f6neminde ge\u00e7en<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3181,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-3180","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3180","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3180"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3180\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3181"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3180"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3180"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/egemhabertv.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3180"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}