Hamide HANG\u00dcL<\/strong><\/p>\n Son 3 y\u0131ld\u0131r d\u00fcnyan\u0131n en y\u00fcksek konut fiyat art\u0131\u015flar\u0131na sahne olan T\u00fcrkiye\u2019de, \u00e7\u0131kmaza giren bar\u0131nma sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ve fahi\u015f fiyatlar\u0131n frenlenmesine y\u00f6nelik Bankac\u0131l\u0131k D\u00fczenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) yeni bir d\u00fczenlemeye gitti. \u0130kinci evini alana kredi s\u0131n\u0131rlamas\u0131 getirilirken d\u00fczenlemenin olas\u0131 etkileri sekt\u00f6rde g\u00fcndem oldu.<\/p>\n D\u00fcnya\u2019ya a\u00e7\u0131klama yapan bir gayrimenkul sekt\u00f6r temsilcisi, konutun g\u00fcvenli bir yat\u0131r\u0131m arac\u0131 oldu\u011funu, ancak son de\u011fi\u015fikli\u011fin gayrimenkul yat\u0131r\u0131m\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131rabilece\u011fini ifade etti. BDDK karar\u0131na g\u00f6re, ikinci ve sonras\u0131 konut al\u0131m\u0131nda t\u00fcketicinin, e\u015fi veya 18 ay alt\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n en az bir konutunun bulunmas\u0131 halinde konut de\u011fer oran\u0131 y\u00fczde 75 daralt\u0131lacak.<\/p>\n Karara g\u00f6re, \u00f6rne\u011fin 4 milyon TL de\u011ferindeki bir evi, ikinci tapulu evi olarak alacaklar, evin de\u011ferinin y\u00fczde 22,5\u2019i kadar kredi kullanabilecek. Bu da ekspertiz de\u011feri 4 milyonluk bir evde 900 bin lira kredi \u00e7\u0131kmas\u0131 demek. Bankalar i\u00e7in de kredi risk a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131larak, y\u00fczde 35\u2019den y\u00fczde 150\u2019ye y\u00fckseltildi. Ba\u015fka bir ifadeyle, ikinci konutu alacaklara faiz oranlar\u0131 da artacak. \u0130lk konut al\u0131mlar\u0131nda ise kredi de\u011fer oranlar\u0131nda bir de\u011fi\u015fiklik olmayacak.<\/p>\n Alternatif ara\u00e7lara gider<\/strong><\/p>\n D\u00fczenlemenin olas\u0131 etkileri sekt\u00f6rde g\u00fcndem oldu. D\u00fcnya\u2019ya a\u00e7\u0131klama yapan bir gayrimenkul sekt\u00f6r temsilcisi, konutun g\u00fcvenli bir yat\u0131r\u0131m arac\u0131 oldu\u011funu, ancak son de\u011fi\u015fikli\u011fin gayrimenkul yat\u0131r\u0131m\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131rabilece\u011fini ifade etti. Sekt\u00f6r temsilcisi, \u201cBir yandan d\u00f6vizi frenlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, di\u011fer yandan gayrimenkulden uzakla\u015ft\u0131rmak farkl\u0131 enstr\u00fcmanlara y\u00f6nlendirir. Gayrimenkulde kredi limitleri tabana yakla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rsa, insanlar elindeki, \u00f6rne\u011fin 1 milyon lirayla farkl\u0131 yat\u0131r\u0131m ara\u00e7lar\u0131na gider. Kiral\u0131k fiyatlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmez.<\/p>\n \u00c7\u00fcnk\u00fc kiray\u0131 ne d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr? \u0130nanlar\u0131n fazla evi vard\u0131r. Fazla kiral\u0131k oldu\u011fu i\u00e7in de kiraya veremez, rekabet ortam\u0131ndan dolay\u0131 kiralar d\u00fc\u015fer. Oysa \u015fimdi konut piyasas\u0131nda sat\u0131\u015flar yava\u015flayaca\u011f\u0131 i\u00e7in in\u015faat\u00e7\u0131 ev yapamayacak, tasarruf sahibinin de kiraya verecek evi olmayacak. Yani konut talebi artaca\u011f\u0131 i\u00e7in fiyatlar daha da y\u00fckselecek. \u0130n\u015faat\u00e7\u0131 te\u015fvik, \u00fcretimin canlanmas\u0131n\u0131 beklerken, frenleyici bir uygulama olur.\u201d<\/p>\n Gayrimenkul sekt\u00f6r temsilcileri, banka kredilerinin son 5 ayd\u0131r kamu bankalar\u0131n da 300 bin lirayla s\u0131n\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6zel bankalarda ise faizin 3,5\u2019e kadar y\u00fckseldi\u011fine i\u015faret ederek, \u201cBu hamlenin, ola\u011fan\u00fcst\u00fc fiyat art\u0131\u015flar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda ma\u011fduriyetleri \u00f6nlemek i\u00e7in yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ama\u00e7, ikinci konutu alarak fiyatlar\u0131n\u0131n yukar\u0131 ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyerek, konut fiyatlar\u0131n\u0131 dengelemek.<\/p>\n \u00d6nce konut sahibi olmayanlar ilk evlerini als\u0131n. Ancak bankalar, kredi musluklar\u0131n\u0131 zaten s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131. Bug\u00fcn konut kredilerinin toplam kredilere oran\u0131 y\u00fczde 10\u2019dan y\u00fczde 3,5\u2019e d\u00fc\u015ft\u00fc. \u0130nsanlar banka kredisi kullanamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in zaten paras\u0131 olan pe\u015fin al\u0131yor. Firmalar\u0131n imkanlar\u0131yla konut alabilecek duruma geldiler. O nedenle fiyatlar\u0131 \u00e7ok etkilemez\u201d de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n Evde cazibeyi d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr<\/strong><\/p>\n \u00a0Gayrimenkul De\u011ferleme Uzman\u0131 Ahmet B\u00fcy\u00fckduman, yeni d\u00fczenlemeyle, ilk evini alacak ki\u015filerin, piyasa \u015fartlar\u0131nda yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 2,5\u2019den kredi kullan\u0131rken, ikinciyi alacaklar\u0131n risk a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 daha y\u00fcksekten kredi kullanabilece\u011fine i\u015faret etti. B\u00fcy\u00fckduman, kiral\u0131k piyasas\u0131n\u0131, uzun vadede negatif y\u00f6nde etkileyebilece\u011fini dile getirdi.<\/p>\n Fiyatlar geri gelmez<\/strong><\/p>\n \u00a0B\u00fcy\u00fckduman, \u015fu de\u011ferlendirmelerde bulundu: \u201cBirinin ev sahibi olmas\u0131 laz\u0131m ki kiraya versin. Cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k varsa konut al\u0131namaz, alamad\u0131klar\u0131 konutu kiraya da veremezler. Yeterli kiral\u0131k konut arz\u0131 olmam\u0131\u015f olur. \u0130kinci, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc evlerin olmas\u0131, ba\u015fka insanlar\u0131n kiral\u0131k bulmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. Uygulama ikinci, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ev sat\u0131n almaya y\u00f6nelik cazibeyi engelleyece\u011fi i\u00e7in kiralama piyasas\u0131nda bir zay\u0131flama getirir. Kiral\u0131klar\u0131n artmas\u0131na sebep olabilir, ev fiyatlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmez. Bir etkisi olacakt\u0131r ancak \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck olacakt\u0131r.\u201d<\/p>\n \u0130stanbul Ticaret Odas\u0131 (\u0130TO) Gayrimenkul Komite Ba\u015fkan\u0131 ve T\u00fcm Giri\u015fimci Emlak M\u00fc\u015favirleri Derne\u011fi (T\u00dcGEM) Kurucu Ba\u015fkan\u0131 Hakan Akdo\u011fan, uygulaman\u0131n sat\u0131\u015f h\u0131z\u0131n\u0131 yava\u015flatabilece\u011fini s\u00f6yledi. \u0130n\u015faat malzemeleri ve i\u015f\u00e7ilik fiyatlar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eden Akdo\u011fan, \u015fu de\u011ferlendirmelerde bulundu: \u201cBen fiyatlar\u0131n \u00e7ok d\u00fc\u015fece\u011fini tahmin etmiyorum.<\/p>\n \u00c7\u00fcnk\u00fc in\u015faat maliyetleri, i\u015f\u00e7ilik art\u0131yor, yan yana koyunca bir gerileme olmaz TL baz\u0131nda. Ancak sat\u0131\u015f s\u00fcreleri uzayaca\u011f\u0131 i\u00e7in bir nevi fiyatlar erimi\u015f olacak. Yani bir ayda sat\u0131l\u0131yorsa bir konut, sat\u0131\u015f s\u00fcreci 3-5 ay uzayaca\u011f\u0131 i\u00e7in 3 milyonluk bir konut 3,5 yerine, yine 3 milyon olacak. Bu da 3 ay \u00f6ncesiyle ayn\u0131 de\u011fil asl\u0131nda. Yerinde saysa bile fiyatlar geri gelmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc maliyetler art\u0131yor.\u201d<\/p>\n T\u00fcrkiye konut art\u0131\u015f\u0131nda ilk s\u0131rada<\/strong><\/p>\n Gayrimenkul uzmanlar\u0131na g\u00f6re, uygulaman\u0131n as\u0131l amac\u0131, bar\u0131nma sorununda \u201cOla\u011fan\u00fcst\u00fc fiyatlar kar\u015f\u0131s\u0131nda, ya\u015fanan ma\u011fduriyetleri\u201d \u00f6nlemek. Raporlar da konut fiyatlar\u0131n\u0131n geldi\u011fi noktay\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. \u0130ngiltere merkezli emlak dan\u0131\u015fmanl\u0131k firmas\u0131 Knight Frank\u2019\u0131n, 56 konut piyasas\u0131n\u0131 de\u011ferlendirdi\u011fi, 2023 y\u0131l\u0131 ilk \u00e7eyrek \u201cGlobal konut fiyat endeksi\u201d raporuna g\u00f6re, T\u00fcrkiye, son 12 ayda y\u00fczde 132.8\u2019lik art\u0131\u015fla fiyatlar\u0131n en \u00e7ok y\u00fckseldi\u011fi \u00fclke oldu.<\/p>\n<\/p><\/div>\n![\"\"](\"https:\/\/i.dunya.com\/storage\/files\/images\/2023\/08\/28\/1-YEAV.jpg\")
<\/p>\n