Hamide HANG\u00dcL<\/strong><\/p>\n Dijitalle\u015fmenin ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc bir h\u0131zla geli\u015fmesiyle siber tehditler artt\u0131, yapay zeka h\u0131z kazan\u0131rken her sekt\u00f6rde yaz\u0131l\u0131m i\u015fin merkezine yerle\u015fti.<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019nin teknoparklar\u0131, teknolojiye ilgi duyan gen\u00e7 nesli, giri\u015fimci zekas\u0131 ve \u00fcretim kabiliyetiyle bu alanda \u00f6nemli bir potansiyele sahip oldu\u011funa i\u015faret eden T\u00fcrkiye Odalar ve Borsalar Birli\u011fi (TOBB) T\u00fcrkiye Yaz\u0131l\u0131m Meclisi Ba\u015fkan\u0131 Ertan Barut, bu alanda \u00fclkemizin sahip oldu\u011fu b\u00fcy\u00fck potansiyelin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n Ancak at\u0131lmas\u0131 gereken kritik ad\u0131mlar var. T\u00fcrkiye\u2019nin bug\u00fcn yaz\u0131l\u0131m sekt\u00f6r\u00fcnde iyi bir s\u0131\u00e7rama yapmas\u0131 i\u00e7in t\u0131pk\u0131 di\u011fer stratejik sekt\u00f6rlerde oldu\u011fu gibi, Yerli Yaz\u0131l\u0131m Strateji ve Geli\u015fim Merkezi gibi bir yap\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 \u00f6nerisinde bulunan Barut, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu.<\/p>\n “Mevzuat ve reg\u00fclasyonlarda h\u0131zl\u0131 olmam\u0131z \u015fart”<\/strong><\/p>\n \u201cT\u00fcrkiye\u2019de yaz\u0131l\u0131m sanayinin gelecek stratejilerinin olu\u015fturulmas\u0131, sahiplenilmesi, reg\u00fclasyonlarda h\u0131zl\u0131 hareket edilmesi, i\u015fg\u00fcc\u00fc yeti\u015ftirilmesi, sekt\u00f6r\u00fcn geli\u015fmesi, devletimize ve t\u00fcm sekt\u00f6rlere olan katk\u0131s\u0131 yan\u0131nda ihracata olan katk\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rmak, nitelikli yaz\u0131l\u0131mc\u0131, bili\u015fimciler yeti\u015ftirmek i\u00e7in t\u00fcm payda\u015flarla birlikte h\u0131zl\u0131 sonu\u00e7 al\u0131c\u0131 modeller \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n \u00dclkemizde de ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015f farkl\u0131 modellerimiz var. Bu ve benzeri modellerle \u00fclkelerin bili\u015fim ve yaz\u0131l\u0131m ekosisteminin \u00e7ok h\u0131zl\u0131 geli\u015fti\u011fini ve firmalar\u0131n\u0131n da global oyuncular aras\u0131na girdiklerini, \u00fclkelerinin ihracat\u0131na ve dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcne \u00f6nemli miktarda katk\u0131 verdiklerini g\u00f6rmekteyiz.<\/p>\n E\u011fer Yerli Yaz\u0131l\u0131m Strateji ve Geli\u015fim Merkezi gibi bir model olu\u015fturulursa ayn\u0131 di\u011fer sekt\u00f6rlerdeki s\u0131\u00e7ramay\u0131 biz de yaz\u0131l\u0131m sekt\u00f6r\u00fc olarak ger\u00e7ekle\u015ftiririz. Bir alana yap\u0131lan odaklanma, strateji ve planlama bir sekt\u00f6r\u00fc bir anda ba\u015fka bir yere getiriyor.\u201d<\/p>\n Barut, s\u00f6z konusu Yerli Yaz\u0131l\u0131m Strateji ve Geli\u015fim Merkezi modelinin olu\u015fturulmas\u0131 halinde sekt\u00f6r\u00fcn daha \u00e7ok sahiplenilerek, mevzuat ve reg\u00fclasyonlarda daha h\u0131zl\u0131 hareket edilebilece\u011fini, ihracatta da s\u0131\u00e7rama yakalanabilece\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi. Barut, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc: \u201cT\u00fcrkiye\u2019de sekt\u00f6r\u00fc do\u011fru stratejilerle y\u00f6nlendirebilir ve y\u00f6netebilirsek, te\u015fvik ve destekleri daha da odakl\u0131 geli\u015ftirirsek, giri\u015fimci yat\u0131r\u0131mc\u0131 ekosistemini geni\u015fletebilirsek ve de ihracata yo\u011funla\u015fabilirsek \u00f6nemli f\u0131rsatlar yakalar\u0131z.<\/p>\n Bu alanda hem bireysel giri\u015fimcilerimizin, hem de \u015firketlerin yurt d\u0131\u015f\u0131na i\u015f yap\u0131p ihracat yapmalar\u0131 gibi f\u0131rsatlar\u0131m\u0131z var. D\u00fcnyada yaz\u0131l\u0131m\u0131n, uzaktan y\u00f6netilebilme ve geli\u015ftirilebilmesi imkanlar\u0131yla h\u0131zl\u0131 \u00fcretim sa\u011flanabiliyor. \u015eirketler baz\u0131nda da d\u00fcnyada hizmet verecekleri ciddi f\u0131rsatlar, projeler var.<\/p>\n Son y\u0131llarda geli\u015fen ve b\u00fcy\u00fcyen sanayimizle ciddi birikimler ve tecr\u00fcbelere de sahip bir \u00fclke konumuna gelmi\u015f durumday\u0131z. Bizim hesaplar\u0131m\u0131za g\u00f6re, h\u0131zl\u0131 hareket edersek ihracat\u0131m\u0131z\u0131 20 milyar dolara \u00e7\u0131karabiliriz. Bili\u015fim, Yaz\u0131l\u0131m, Oyun Yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 ihracat\u0131m\u0131z 2022\u2019de 2.6 milyar dolar seviyesinde, 2023 May\u0131s itibariyle ise 1.1 milyar dolarl\u0131k ihracat\u0131m\u0131z s\u00f6z konusu. 2023 y\u0131l\u0131 tahminimiz ise yakla\u015f\u0131k 3 milyar dolar.<\/p>\n Ancak bu rakamlar yaz\u0131l\u0131m, bili\u015fim hizmetlerinin devlet taraf\u0131nda kay\u0131tl\u0131 resmi verileri. \u0130hracat bildirimi yap\u0131lmadan yap\u0131lan ihracat rakamlar\u0131, her t\u00fcrl\u00fc donan\u0131mlarla (ara\u00e7, ekipman, otonom sistemler, iha siha vb) i\u00e7erisinde yer alan (g\u00f6mme) yaz\u0131l\u0131mlara ait ihracat rakamlar\u0131, yurtd\u0131\u015f\u0131na uzaktan hizmet kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n da d\u00f6viz girdilerini ihracat kapsam\u0131na al\u0131rsak bili\u015fim ve yaz\u0131l\u0131m ihracat\u0131m\u0131z\u0131n 5 milyar dolar\u0131 zorlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmekteyiz.\u201d<\/p>\n “Uzaktan \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 kal\u0131c\u0131 hale getirelim”<\/strong><\/p>\n \u00a0T\u00fcrkiye\u2019de teknopark say\u0131s\u0131n\u0131n 100\u2019e ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve teknoparklar dahil, \u00fclke genelinde yakla\u015f\u0131k 20 bin civar\u0131 bili\u015fim, yaz\u0131l\u0131m alan\u0131nda faaliyet g\u00f6steren \u015firket, giri\u015fim oldu\u011funu s\u00f6yleyen Barut, sekt\u00f6r\u00fcn geli\u015fmesi ve ihracat\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in uzaktan \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftiricilere \u00f6zel bir stat\u00fcye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek kal\u0131c\u0131 hale getirilmesini, bu minvalde desteklenmesi gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n Barut, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc: \u201cYaz\u0131l\u0131m sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc teknoparklarda \u00e7al\u0131\u015fmaya zorlamayal\u0131m. Bu konuda haz\u0131rlanan d\u00fczenleme \u00e7ok faydal\u0131 oldu, sekt\u00f6r bunun uzat\u0131l\u0131p kal\u0131c\u0131 hale getirilmesini bekliyor. D\u00fcnyan\u0131n herhangi bir yerinden herhangi bir i\u015fe projeye y\u00f6nelik geli\u015ftirme yapabilmekteyiz.<\/p>\n Bu \u015fekilde Anadolu\u2019dan bili\u015fimciler yeti\u015ftirip, istihdama katk\u0131 sa\u011flayabiliriz. Daha kapsaml\u0131, geni\u015f ve vizyoner d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp, \u00fclkenin ayak bas\u0131lan her yerini Ar-Ge ve \u00dcrGe alanlar\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmeliyiz. B\u00f6ylelikle kapsaml\u0131 bir verimlilik sahas\u0131 \u00fcretmi\u015f oluruz. T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00fct\u00fcn k\u00f6\u015felerinden ArGe, \u00dcr-Ge ve ihracat yapabilecek potansiyelimiz var. T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00f6rt bir alan\u0131 yaz\u0131l\u0131m Ar-Ge ve \u00dcr-Ge alan\u0131 olmal\u0131.\u201d<\/p>\n “AB\u2019nin 20 milyon bili\u015fimciye ihtiyac\u0131 var”<\/strong><\/p>\n Avrupa Birli\u011fi\u2019nin 6 milyon civar\u0131nda bili\u015fimci, yaz\u0131l\u0131mc\u0131s\u0131 oldu\u011funa ve 2030 y\u0131l\u0131na kadar da 20 milyon bili\u015fimciye ula\u015fma hedefi oldu\u011funa i\u015faret eden Ertan Barut, T\u00fcrkiye\u2019de ise 500 bine yak\u0131n bili\u015fimci oldu\u011funa i\u015faret etti.<\/p>\n Bu noktada gen\u00e7lerin yeti\u015ftirilmesinin \u00f6nemine dikkati \u00e7eken Barut, sekt\u00f6rdeki ihtiyac\u0131 \u015fu s\u00f6zlerle \u00f6zetledi: \u201cT\u00fcrkiye\u2019yi, AB\u2019nin bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyoruz. Biz gen\u00e7 potansiyelimizle daha fazla bili\u015fimci yeti\u015ftirmeliyiz. Telekom uzman\u0131ndan yaz\u0131l\u0131m uzman\u0131na, sistem, donan\u0131m m\u00fchendislerine, kodlamadan siber g\u00fcvenli\u011fe kadar ve de a\u00e7\u0131k kaynak yaz\u0131l\u0131m alan\u0131nda, \u00fclke olarak \u00f6n\u00fcm\u00fczde f\u0131rsatlar var.<\/p>\n Bu pencereden bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda 1 milyon bili\u015fimci daha yeti\u015ftirmemiz gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.\u201d D\u00fcnyada siber sava\u015flar\u0131n g\u00fcndemde oldu\u011funa i\u015faret eden Barut, \u201c\u0130nsans\u0131z u\u00e7aklar\u0131n oldu\u011fu bir d\u00fcnyada bizim de g\u00fc\u00e7l\u00fc siber g\u00fcvenlik ordular\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z var. H\u0131zl\u0131ca yaz\u0131l\u0131m d\u00fcnyas\u0131na hakim, nitelikli bili\u015fim uzmanlar\u0131, m\u00fchendisler, yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar yeti\u015ftirmeliyiz.\u201d<\/p>\n Yaz\u0131l\u0131m sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn foto\u011fraf\u0131n\u0131 \u00e7eken bir envanter projesi \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan Barut, \u201cT\u00fcrkiye\u2019nin bili\u015fim ihracat\u0131n\u0131, firmalar\u0131n\u0131, \u00e7al\u0131\u015fan say\u0131s\u0131n\u0131, \u00fcretim kapasitelerini, standartlar\u0131n\u0131, yo\u011funla\u015ft\u0131klar\u0131 Ar-Ge ve \u00dcr-Ge alanlar\u0131n\u0131 ortaya koyan verilere acilen ihtiyac\u0131m\u0131z var. Bunun i\u00e7in de Sanayi ve Teknoloji Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131zla birlikte kapsaml\u0131 bir envanter projesi \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n Yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar 10 bin $\u2019l\u0131k maa\u015f\u0131 yurtd\u0131\u015f\u0131nda 10\u2019a katlayabiliyor<\/strong><\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019de yeti\u015fmi\u015f yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n yabanc\u0131 \u00fclkelerin de radar\u0131na girdi\u011fini ve bu noktada h\u0131zl\u0131 bir beyin g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fcn de ya\u015fand\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eden Ertan Barut, te\u015fvikler ve s\u00fcbvansiyonlarla bu g\u00f6\u00e7\u00fcn \u00f6nlenmesi gerekti\u011fine dikkat \u00e7ekti. T\u00fcrkiye\u2019de \u00fccretlerin en d\u00fc\u015f\u00fck 1000 dolar civar\u0131nda oldu\u011funa i\u015faret eden Barut, bu rakam\u0131n niteli\u011fe, uzmanl\u0131\u011fa, bildi\u011fi yaz\u0131l\u0131m dili, veri taban\u0131 uygulamalar\u0131na, i\u015fin stratejik konumuna ve hitap etti\u011fi pazar\u0131na g\u00f6re 5-10 bin dolara kadar \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n D\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde ise b\u00fcy\u00fck firmalar\u0131n en az 3 kat\u0131 y\u00fcksek \u00fccretler \u00f6dedi\u011fine i\u015faret eden Barut, \u201c20 – 100 bin dolar aras\u0131 ayl\u0131k \u00fccretler bile niteli\u011fe ve uzmanl\u0131\u011fa g\u00f6re s\u00f6z konusu olabiliyor. T\u00fcrkiye\u2019de, uzaktan \u00e7al\u0131\u015fmayla \u0130ngiltere, Hollanda, Almanya, \u0130sve\u00e7 gibi \u00fclkelerden, Kanada, Amerika, Avustralya, Yeni Zelanda\u2019dan yaz\u0131l\u0131mc\u0131lara galen talepler gen\u00e7lerimizi cezbediyor. Oyun \u00fcretiyor, yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftiriyor ya da kritik siber g\u00fcvenlik alan\u0131nda hizmetler sunuyorlar.<\/p>\n Bir yandan da hem yurti\u00e7i hem de yurtd\u0131\u015f\u0131 beyin g\u00f6\u00e7\u00fcne arac\u0131l\u0131k eden \u015firketler de \u00e7o\u011falmaya ba\u015flad\u0131. Yurti\u00e7i firmalar aras\u0131 ya da yurtd\u0131\u015f\u0131 transferler, hem \u00fccretleri y\u00fckseltiyor, hem de firmalar\u0131n dengesini bozuyor. Yaz\u0131l\u0131mc\u0131 g\u00f6\u00e7\u00fcnden dolay\u0131 da sekt\u00f6rde nitelikli uzmanlara daha fazla ihtiya\u00e7 do\u011fuyor. Bu nedenledir ki uzaktan \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n kal\u0131c\u0131 hale gelip geni\u015fletilmesini ve teknoloji geli\u015ftirme b\u00f6lgelerindeki mevzuatlar \u00e7er\u00e7evesinde destekler ve te\u015fviklerle, beyin g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilece\u011fimizi \u00f6ng\u00f6rmekteyiz.\u201d<\/p>\n \u00a0<\/p>\n<\/p><\/div>\n![\"\"](\"https:\/\/i.dunya.com\/storage\/files\/images\/2023\/08\/27\/1-K6lJ.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/i.dunya.com\/storage\/files\/images\/2023\/08\/27\/0-vsyi.jpg\")
Bu konuda Hindistan\u2019da 245 milyar dolarl\u0131k teknoloji end\u00fcstrisi olu\u015fturmu\u015f, \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 sonu\u00e7lar alm\u0131\u015f ve \u00fclkede en \u00fcst organ olarak sekt\u00f6re y\u00f6n veren, y\u00f6neten NASSCOM modeli ba\u015fta olmak \u00fczere, Amerika SIIA, \u0130ngiltere BCS, ITAA, Almanya BITKOM, BSI, Fransa, Japonya, \u00c7in ve Brezilya\u2019da farkl\u0131 modeller var.<\/p>\n