[ad_1]
\n<\/p>\n
Ge\u00e7ti\u011fimiz hafta sonu gelen Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n s\u00fcrpriz tebli\u011fleri ile ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z haftada i\u00e7eride haftaya son noktay\u0131 yine Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n \u2018\u015fok\u2019 faiz karar\u0131 ve bu faiz karar\u0131na e\u015flik eden politika metni ile koyduk.<\/p>\n
D\u0131\u015far\u0131da ise g\u00fcndem<\/a> bol… \u00d6rne\u011fin en \u00f6nemli g\u00fcndem maddelerinden biri olan Jackson Hole Sempozyumu devam ediyor ve ba\u015f konuk Fed Ba\u015fkan\u0131 Powell Cuma g\u00fcn\u00fc bizim saatimiz ile ak\u015fam saatlerinde konu\u015facak. Bu sempozyumun yank\u0131lar\u0131n\u0131 daha sonra de\u011ferlendiririz.<\/p>\n Fakat i\u00e7eriye d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz temel konu \u2018Kur Korumal\u0131 Mevduattan \u00c7\u0131k\u0131\u015f\u2019 ve \u2018TCMB\u2019nin Faiz Karar\u0131\u2019<\/p>\n Bir taraftan normalle\u015fme derken TCMB Tebli\u011flerinin yine bir hafta sonu gece yar\u0131s\u0131 gelmesi anormal bir durum olsa da merakla beklenen \u00e7\u0131k\u0131\u015fa sonunda y\u00f6neldik.<\/p>\n \u015e\u00f6yle biraz geriye do\u011fru gitti\u011fimizde kurun bile isteye patlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 2021 y\u0131l\u0131n\u0131n Eyl\u00fcl ay\u0131ndan itibaren ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7te 21 Aral\u0131k 2021\u2019ye geldi\u011fimizde \u2018Kur Korumal\u0131 Mevduat (KKM)\u2019 mucizevi bir enstr\u00fcman olarak sunuldu. Kabul edelim o d\u00f6nem i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019yi u\u00e7urumun kenar\u0131ndan ald\u0131. \u0130\u00e7inden nas\u0131l \u00e7\u0131k\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n haritas\u0131 olmadan girilen labirent misali aylarca burada d\u00f6nd\u00fck dola\u015ft\u0131k. S\u0131f\u0131r maliyetli bir opsiyonu \u00f6nce T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayanlara sonras\u0131nda da yurt d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayanlara dahi sunduk. Asl\u0131nda hala daha labirentin i\u00e7erisindeyiz.<\/p>\n Bu arada burada biriken para yakla\u015f\u0131k 125 milyar Dolara ula\u015ft\u0131. Art\u0131k \u00e7\u0131k\u0131yoruz diye sevindi\u011fimiz uygulaman\u0131n geldi\u011fi Pazar g\u00fcn\u00fcn\u00fcn Cuma\u2019s\u0131 bankac\u0131lar mudilerine KKM\u2019nin ne kadar iyi bir \u015fey oldu\u011funu anlat\u0131rken, Pazartesi g\u00fcn\u00fc yine ayn\u0131 bankac\u0131lardan ayn\u0131 m\u00fc\u015fterilere KKM\u2019den \u00e7\u0131k\u0131p TL mevduata ge\u00e7meleri y\u00f6n\u00fcnde telkinde bulunmalar\u0131 istendi. Bunu yapmayanlar i\u00e7in de Menkul K\u0131ymet Al\u0131m Sopas\u0131 yeniden g\u00f6sterildi.<\/p>\n Rasyonelle\u015fmede bile irrasyonel y\u00f6ntemlerden vazge\u00e7emiyoruz.<\/p>\n KKM\u2019den \u00e7\u0131k\u0131\u015f \u2018Yeni Ekonomi Y\u00f6netimi\u2019nden beklenen bir s\u00fcre\u00e7ti. Bu nedenle \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n ba\u015flamas\u0131na y\u00f6nelik ad\u0131m\u0131 hem do\u011fru buluyorum hem de \u00f6nemli olarak addediyorum.<\/p>\n Fakat bunun ileti\u015fimin yap\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131, \u00f6nce uygulaman\u0131n gelmesi sonras\u0131nda ileti\u015fimin gelmesi do\u011fru bir uygulama de\u011fil. Merkez Bankas\u0131 Ba\u015fkan\u0131m\u0131z bize mevduat faizlerinin politika faizine yak\u0131nsamas\u0131n\u0131 ba\u015far\u0131 diye sunmu\u015ftu. Buna sunum sonras\u0131 itiraz etmi\u015ftik. \u015eimdi yeni uygulama ile Merkez Bankas\u0131 mevduat faizlerinin piyasada y\u00fckselmesini istiyor. Ger\u00e7i faiz<\/a> karar\u0131yla bu iste\u011fe TCMB\u2019de katk\u0131da bulundu. Bence bu nokta \u00f6nemli.<\/p>\n Kurun bir par\u00e7a yukar\u0131ya gidi\u015fi de g\u00f6ze al\u0131nm\u0131\u015f. Belki de arzulanan kur \u00fczerindeki bask\u0131n\u0131n hafifletilmesi.<\/p>\n Yeni gelen d\u00fczenleme bir ad\u0131m olarak kabul edilse de ortada hala bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f stratejisi yok. Bunun takvime ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 bir program yok. S\u00fcrecin yabanc\u0131 paradan KKM yapanlar i\u00e7in nas\u0131l y\u00fcr\u00fct\u00fclece\u011fi konusu belirsiz.<\/p>\n KKM\u2019de mevduatlar\u0131n\u0131 tutanlar\u0131n ana motivasyonu d\u00fc\u015f\u00fck risk ile maksimum korunma. Burada paras\u0131n\u0131 tutanlar asl\u0131nda servetlerini dolar<\/a> art\u0131\u015f\u0131ndan kaynakl\u0131 erimeye kar\u015f\u0131 korumak i\u00e7in buradalar. Riskleri de s\u0131f\u0131r. Hem riskin hem de maliyetin s\u0131f\u0131rland\u0131\u011f\u0131 bir sistem KKM.<\/p>\n \u015eimdi bu ger\u00e7eklik burada dururken TL mevduattan KKM yapanlar vade d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnde vadeli TL mevduata ge\u00e7er mi? Bence zor. Bunun birka\u00e7 sebebi var. Bu hafta i\u00e7erisinde bu motivasyon arac\u0131 olarak acaba KKM\u2019den TL mevduata d\u00f6n\u00fc\u015f yapanlar\u0131n KKM\u2019deki paralar\u0131 konut al\u0131m\u0131 i\u00e7in pe\u015finat say\u0131labilir mi, konut kredilerinden indirimli faizden yararlanabilirler mi diye d\u00fc\u015f\u00fcnce jimnasti\u011fi yapt\u0131k. Malum konuta yat\u0131r\u0131m yapmay\u0131 seviyoruz.<\/p>\n \u0130leti\u015fim konusundaki noksanl\u0131k ileride tamamlan\u0131r m\u0131 bilinmez ama Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n hem faiz karar\u0131n\u0131 hem de yeni kat\u0131lan \u00fcyelerle olu\u015fturulmu\u015f politika metnini kar\u015f\u0131lad\u0131k.<\/p>\n TCMB politika faizini 750 baz puan ile %25\u2019e y\u00fckseltti. Piyasa beklentisinin \u00e7ok \u00fczerinde bir faiz art\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015fti. Son derece do\u011fru ve yerinde bir karar. Yeni \u00fcyelerin belirgin bir etkisi olmu\u015f g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Piyasaya \u2018pozitif bir \u015fok\u2019 yap\u0131lm\u0131\u015f oldu. Enflasyon beklentilerini \u00e7\u0131palamak ad\u0131na da \u00f6nemli bir ad\u0131m.<\/p>\n Politika metnindeki tespitler g\u00fc\u00e7l\u00fc ve ger\u00e7eklerle uyumlu ancak benim a\u00e7\u0131mdan en dikkat \u00e7eken; \u2018Politika faizi, enflasyonun ana e\u011filimini geriletecek ve enflasyonu orta vadede y\u00fczde 5 hedefine ula\u015ft\u0131racak parasal ve finansal ko\u015fullar\u0131 sa\u011flayacak \u015fekilde belirlenecektir. Enflasyon g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde belirgin iyile\u015fme sa\u011flanana kadar parasal s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rma gerekti\u011fi zamanda ve gerekti\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde kademeli olarak g\u00fc\u00e7lendirilecektir\u2019 denilmesi.<\/p>\n Metinden anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z enflasyonla m\u00fccadele \u00f6n plana al\u0131nm\u0131\u015f. Politika metninde Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n fiyat istikrar\u0131 temel amac\u0131 do\u011frultusunda elindeki t\u00fcm ara\u00e7lar\u0131 kararl\u0131l\u0131kla kullanmaya devam edece\u011finin belirtilmesi kredibilite a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece do\u011fru. Metne sad\u0131k kal\u0131n\u0131rsa ileride bu k\u00fc\u00e7\u00fck c\u00fcmlenin ekme\u011fini \u00e7ok yeriz.<\/p>\n Siyaseti otorite taraf\u0131ndan ba\u015fkan\u0131n ve yeni \u00fcyelerin g\u00f6rev yapmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan geni\u015f bir alan tan\u0131mlamas\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f gibi duruyor. Yine de temkinli olup bu konuda \u00e7ok aceleci de olmamak laz\u0131m.<\/p>\n \u00c7\u00f6z\u00fcm bekleyen pek \u00e7ok sorunumuz var. Ancak san\u0131r\u0131m en \u00f6nemlilerinden biri \u2018kredi aktar\u0131m mekanizmas\u0131\u2019n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor olmas\u0131. T\u00fcrkiye Bankalar Birli\u011fi Risk Merkezi verilerine g\u00f6re Temmuz ay\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z \u00e7ek adedi y\u00fczde 85 artarak 18 bin 426 oldu. Ocak-Temmuz d\u00f6neminde kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z \u00e7ek oran\u0131 ise y\u00fczde 136 art\u0131\u015f g\u00f6sterdi. T\u00fcrkiye ekonomisinin vadeli bir ekonomi<\/a> oldu\u011fu, firmalar\u0131n \u00e7ekler yoluyla birbirini y\u00fcksek oranda finanse etti\u011fi ger\u00e7e\u011fini dikkate ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda gelinen bu nokta \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc.<\/p>\n Bu karar sonras\u0131nda kredi maliyetleri artacakt\u0131r ancak artan kredi maliyetleri bir yandan da kredi aktar\u0131m mekanizmas\u0131ndaki t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 giderecektir. Maliyeti y\u00fcksek de olsa krediye ula\u015fmak hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Burada \u00f6nemli olan hi\u00e7 ula\u015famamak yerine maliyeti y\u00fcksek bile olsa krediye ula\u015fmak. Bu bir nevi \u015firketler i\u00e7in havas\u0131z bir ortamda oksijen gibi.<\/p>\n \u00d6zetle; faiz yava\u015f yava\u015f do\u011fru yere do\u011fru geliyor. Mevduat faizlerinde ve kredi faizlerinde do\u011fru faiz oran\u0131 finansal sistemi de yava\u015f yava\u015f ray\u0131na oturtur.<\/p>\n<\/p><\/div>\n
Sadece finansal bir enstr\u00fcman olan bu uygulama o d\u00f6nemin ekonomi y\u00f6netimi taraf\u0131ndan bir para politikas\u0131 haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc. 200\u2019den fazla uygulama ile KKM desteklenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. \u00dclkede herkesin dolarize oldu\u011fu bir ortamda g\u00f6z\u00fcm\u00fcze baka baka \u2018Lirala\u015f\u0131yoruz\u2019 denildi. Bu yeni uygulamada unutulan k\u00fc\u00e7\u00fck bir detay vard\u0131: \u2018\u00c7\u0131k\u0131\u015f Stratejisi\u2019.<\/p>\nY\u00fcksek faiz yan\u0131nda farkl\u0131 motivasyon da gerekebilir<\/h2>\n
Ge\u00e7mi\u015fte kurda ya\u015fanan ani ve sert y\u00fckseli\u015flerin TL mevduatta bekleyen paray\u0131 nas\u0131l eritti\u011fi de haf\u0131zlarda. Kald\u0131 ki verilecek olan mevduat faizinin ne olabilece\u011fi, faizin nereye kadar y\u00fckselebilece\u011fi, enflasyona kar\u015f\u0131 reel getiri sa\u011flay\u0131p sa\u011flamayaca\u011f\u0131 konular\u0131 hep belirsiz. O nedenle TL\u2019den KKM\u2019ye ge\u00e7enlerin tekrardan TL mevduata ge\u00e7me istekleri i\u00e7in y\u00fcksek faiz yan\u0131nda farkl\u0131 motivasyon da gerekebilir.<\/p>\nKredi musluklar\u0131 a\u00e7\u0131lmazsa istihdamda daralma yaratabilir<\/h2>\n
Artan enflasyonla birlikte \u015firketlerin i\u015fletme sermayesi ihtiyac\u0131 da art\u0131yor. Maliyetleri y\u00fckseliyor. Kredi musluklar\u0131 a\u00e7\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 takdirde bunun sonu \u015firketlerin \u00f6nce i\u015ften \u00e7\u0131karmalara ba\u015flamas\u0131 sonra faaliyetlerine son vermeleri olacak. Bu \u00e7ok net g\u00f6z\u00fck\u00fcyor.<\/p>\nMaliyeti y\u00fcksek de olsa krediye ula\u015fmak hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor<\/h2>\n